ਇਹਾਂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਸ਼ਲਯਾ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫੌਜ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਤਾਂ ਸੁਯੋਧਨ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਇਕ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਓਥੇ ਠੀਕ ਰਿਹਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਲੈ ਕੇ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਭੀਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਗਿਆਨ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰੋਧਤ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਝੀਲ ਵਿਚੋਂ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਭੀਮ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਦੇ ਇਸ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾ ਦਾ ਆਉਣਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਅਤੇ ਭੀਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਭਿਆਨਕ ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਤੋੜ ਦਿਤੀਆਂ। ਇਹ ਨੌਵਾਂ ਪર્વ ਹੈ, ਜੋ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਵਨ ਪਾਵਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੰਜਾ (੫੮) ਅਧਿਆਯ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ੩੨੨੦ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਲਈ ਰਚਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਿਆਨਕ ਸੌਪਤਿਕ ਪર્વ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰੋਧਤ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਪਾਂਡਵ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਿੰਨ ਰਥ ਆਏ: ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਸਨ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉੱਥੇ, ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਪਥ ਲਿਆ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਯੁਮਨ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਹੇਠ ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਗਾ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਰਥੀ ਰਾਜਾ ਕੋਲੋਂ ਚਲ ਪਏ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬੋਹੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਇੱਕ ਉੱਲੂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਏ ਹੋਏ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਿਵਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਲੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਥੇ, ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਪਾਂਚਾਲ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਯੁਮਨ ਆਦਿਕ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸੁੱਤੜੇ ਸਨ, ਤਦ ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੇਵਲ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨਾਲ, ਬਚ ਗਏ। ਸਾਤ੍ਯਕੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਵੀ ਉਥੇ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਇਹ ਸੀ ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸੋਏ ਹੋਏ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਵਿਧਵੰਸ। ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਯੁਮਨ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਅਣਸ਼ਨ ਕਰ ਬੈਠ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਭੀਮ, ਜੋ ਭੈਅੰਕਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਭਾਗ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਸਤਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇਗਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਦੇ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਉੱਤੇ, ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪ ਲਗੇ। ਫਿਰ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਕੋਲੋਂ ਉਸਦਾ ਮਾਣਿਕ ਲੈ ਕੇ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦਸਵਾਂ ਪਾਵਨ ਪਾਵਰ, ਸੌਪਤਿਕ ਪਾਵਰ, ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਠਾਰਵੇਂ ਪਾਵਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅਧਿਆਯਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਇਥੇ ੮੦੦ ਅਠ ਅਤੇ ਸੱਤਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਪਾਵਨ ਵਿੱਚ, ਸੌਪਤਿਕ ਅਤੇ ਈਸ਼ੀਕਾ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਤ੍ਰੀ ਪਾਵਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਦਾ ਉਤਥਾਨ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਿਕ ਦੁੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਥੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਯੁਯੁਤਸੁ, ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਵਿਦਾ ਹੋਏ।