ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਇਤਨੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਹਵਾ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕੇ, ਨਾ ਹੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਵੇ। ਪਾਂਡੁ, ਜੋ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਨਯੋਗ ਸੀ, ਉਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਵਿਰਲੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਵਿਦੁਰ ਨੇ "ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ" ਕਹਿ ਕੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਾਂਡੁ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ, ਪਾਂਡੁ ਦੇ ਲਈ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਹਕਦੇ, ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਦੇ ਚੀਰੇ ਬਾਹਰ ਲਿਆਂਦੇ। ਪਾਂਡੁ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਲਈ, ਬਹਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਚੀਤਾ ਸਜਾਈ ਗਈ, ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਾਰਾਂ, ਵਧੀਆ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਮੰਤਰੀ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਮਿਤਰ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਖਿੱਚਿਆ, ਮਾਦਰੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਫੈਦ ਛਤਰੀ, ਯਕ-ਪੂਛਾ ਪੰਖਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤਕ ਵਾਦਯਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਪਾਂਡੁ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਜਵੇਹਰ ਲਿਆਂਦੇ ਅਤੇ ਪਾਂਡੁ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਦਾਨ ਲਈ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਕੌਰਵਾਂ ਲਈ, ਸਫੈਦ ਛਤਰੀਆਂ, ਵੱਡੇ ਯਕ-ਪੂਛਾ ਪੰਖੇ, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ। ਪੁਰੋਹਿਤ, ਸਫੈਦ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਉੱਗਾ ਕੇ, ਪਾਂਡੁ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲੇ, ਜੋ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਵਿਲਾਪ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। "ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਡੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਦੁਖੀ ਕਰਕੇ, ਅਨਾਥ ਬਣਾਕੇ, ਹੁਣ ਰਾਜਾ ਕਿਥੇ ਜਾਵੇਗਾ?" ਲੋਕ ਰੋਏ। ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ, ਭੀਸ਼ਮ, ਵਿਦੁਰ, ਬਹਲਿਕਾ, ਸੋਮਦੱਤ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਭੂਰੀਸ਼ਰਵਾ ਜੋਰ ਜੋਰ ਨਾਲ ਰੋ ਪਏ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਹਣੇ, ਸਮਤਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸੁਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲੇ। ਫਿਰ, ਸੱਚੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡੁ ਦੇ ਪਲਕੀਨ, ਜੋ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਤਬ ਨਿਸ਼ਪਾਪ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮਹਕਾਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਲਿਕਾ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਲਿਆ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਰਗੜਿਆ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ ਤੇ ਸਫੈਦ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੇਪ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਕਾਲੇ ਅਗਰ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਤੂੰਗ ਰੇਜਨ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਥਾਨਕ ਸਫੈਦ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਾਏ। ਉਹ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀਵਤ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਨਵੇਂ ਬਾਘ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਵਿਛੌਣਾਂ ਦਾ ਆਦੀ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਯਾਜਕ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੀ ਅੱਗ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਜਦ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਤਦ ਰਾਜਾ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਘੀ ਨਾਲ ਅੰਨਕਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ, ਲੰਬੇ ਕਮਲ, ਸਰਾਲਾ, ਦੇਵਦਾਰ ਅਤੇ ਗੁੱਗਲ ਰੇਜਨ, ਲਾਕ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜਲਾਏ। ਹਰਾ ਚੰਦਨ, ਹਰੀਬੇਰਾ, ਉਸੀਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਰੀਰ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ। ਦੋ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਅਚਾਨਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਰੋ ਪਈ, "ਹਾਏ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ!" ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਲਈ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰਨ ਸਨ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਪਏ। ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਦੁਖੀ ਆਵਾज़ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਰੋ ਪਏ—ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਵੀ। ਭੀਸ਼ਮ, ਸ਼ੰਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਵੀ ਗਹਿਰੀ ਸ਼ੋਕ ਵਿਚ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ 'ਤੇ ਬੋਝ ਲਾ ਬੈਠੇ। ਫਿਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਵਿਦੁਰ, ਰਾਜਾ, ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡੁ ਲਈ ਜਲ-ਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ, ਭੀਸ਼ਮ, ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਰੋ ਪਏ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਜਲ-ਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਲ-ਕ੍ਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਖ ਨਾਲ ਥਕ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਸੰਭਾਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੇਟ ਗਏ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਰਾਜੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੋ ਗਏ। ਬਾਰਾਂ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ, ਸ਼ਹਿਰ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੁਖ-ਰਹਿਤ, ਬੇਚੈਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਵੰਜੀਤ ਜਿਹਾ ਰਹਿਆ। ਫਿਰ ਵਿਦੁਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਂਡੁ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਸੀ, ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕੀਤੇ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁਰੁ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਚੁਣੀ ਹੋਈਆਂ ਜਵੇਹਰਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਵਸਤੀਆਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਸ਼ੁਧੀ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ, ਜੋ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ, ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਰਨਾਵਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਭਾਰਤ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਰਹੇ। ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਪੂਰਣ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ, ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਸੁਖ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਕਠਿਨ ਦਿਨ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਹੋਰ ਮੰਦ ਦਿਨ ਆਉਣਗੇ, ਧਰਤੀ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਗੁਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਵੇਗੀ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੁਸ਼ਚਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਖੋ ਜਾਵੇਗੀ—ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਯੁਗ।