ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਾਂਡੁ, ਜੋ ਬੜਾ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਾਦਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਛਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ, ਪਾਂਡੁ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਘੜੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਅਕਲ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਂਡੁ ਨੇ ਮਾਦਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ। ਮਾਦਰੀ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਰੋਈ। ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਥਾਂ ਆਈ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਦਰੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਆਖੀ: "ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੋਂ ਚਲੀ ਜਾਓ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿਓ।" ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਮਾਰ ਗਈ!" ਕਹਿ ਕੇ, ਅਚਾਨਕ ਚਲੀ ਗਈ। ਪਾਂਡੁ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਕੁੰਤੀ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹ ਵਿਚ ਰੋਈ। ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ, ਸ਼ਾਪ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸੀ?" "ਮਾਦਰੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਸੀ ਰਾਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭਟਕਾਇਆ?" "ਰਾਜਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀੜ੍ਹਤ ਸੀ, ਕਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਕੱਲੀ ਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ, ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ?" "ਮਾਦਰੀ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਾ ਦਾ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਿਆ।" "ਮੈਂ, ਮੈਤਰੀ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁੰਤੀ ਦੁਖ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਗਈ, ਅਤੇ ਜੜੀ ਹੋਈ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਲੋਂ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਹਿਰਣ। ਉਹ ਹਿਲੀ ਨਹੀਂ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਪਾਂਡੁ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਪਲੰਗ 'ਤੇ ਲਿਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਨ ਨਾਰੀ, ਆਓ।" ਕੁੰਤੀ ਉਠ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਪਾਂਡੁ ਦੇ ਅੰਗ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇ ਹੋਏ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਮਸਕਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਕੁੰਤੀ ਨੇ, ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਰੋਈ; ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਵੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਰੋਇਆ। ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਂਧਰਵ ਰਾਜਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੁਖ ਨਾਲ ਰੋਏ। ਪਾਂਡੁ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਸੀ, ਮਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਦੁਖ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਦਾ 'ਤੇ ਰੋਏ। "ਹਾਏ, ਰਾਜਾ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚਲੇ ਗਏ?" "ਹਾਏ, ਰਾਜਾ! ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ..." "ਮੇਰੀ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਪਾਂਡੁ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭੀਮ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਜੁੜਵਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਲਿਆ।" "ਕਿਸ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ? ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਖੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।" "ਅਜਮੀਢਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਰਾਹ ਪਾਇਆ, ਤੁਸੀਂ ਕਹਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਥੇ ਜਾਵੋਗੇ।" "ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਆਈ, ਤੁਸੀਂ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਾਵੋਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਦੇਵੋ, ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਲਵਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਕੁੰਤੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਲੋਂ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਹਿਰਣ। ਪਾਂਡਵ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਭਕਤ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡੁ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਵਿਦਾ ਕੀਤੀ: "ਹਾਏ, ਅਸੀਂ ਮਾਰ ਗਏ, ਪਿਤਾ! ਹਾਏ, ਅਸੀਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਰਹਿ ਗਏ!" "ਤੁਸੀਂ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ, ਦੇ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਬੱਚੇ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂਗੇ? ਅਸੀਂ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਹੁਣ ਬਿਨਾ ਰੱਖਿਆ ਰਹਿ ਗਏ ਹਾਂ।" "ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਵੇਖੋ: ਕੋਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਸੀਂ ਵਾਂਗ ਅਭਾਗਾ ਨਹੀਂ।" "ਤੁਾਡੇ ਮਰਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਆਚ ਜਾਣ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਪਾਂਡਵ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਹਾਂ।" "ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਰਾਜਾ? ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦਿਓ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਖਾਣਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।" "ਜੰਗਲੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ; ਪਿਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਂਗ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਤੀਨ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੁਣ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ; ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਹ ਫਲ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਾ ਜਾਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਭੀਮ ਨੇ ਵੀ ਵਿਦਾ ਕੀਤੀ।