ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕੁੰਤੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਢੀਲੀ ਪੈ ਗਈ। ਉਥੇ, ਪਾਂਡੂ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਮਧੁ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਪਾਂਡੂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਥਾਂ ਇੰਨੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਪਲਾਸ਼, ਤਿਲਕ, ਆਮ, ਚੰਪਕ, ਪਾਰਿਭਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਦਰੱਖਤ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਉਹ ਜੰਗਲ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਜਗਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ, ਪਾਂਡੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਕੇ, ਇਕੱਲੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਹਲਕਾ-ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਛਾ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕ ਉਠੀ। ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਅਤੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਲੋਟਸ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸਨਾ ਛਾ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਅਠਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ, ਪਾਂਡੂ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਇੱਛਾ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਸੋਭਾਵਾਨ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੰਭੋਗ ਲਈ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਸ ਸੁੰਨ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਫੜ ਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਣੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਰੋਕ ਸਕੇ। ਪਰ ਪਾਂਡੂ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਸ਼੍ਰਾਪ ਯਾਦ ਨਾ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਦਰੀ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਤਾਕਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਭਾਗ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੇ ਮਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦਾ ਪਰਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਮਿਟ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮੀ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਾਦਰੀ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ। ਮਾਦਰੀ ਨੇ, ਜਿਸਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਸਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਹਿਰੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਵਿੱਚ ਚੀਕ ਮਾਰੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਕੁੰਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਆ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਹੀ ਇੱਥੋਂ ਚਲੀ ਜਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦੇ।" ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹਾਂ!" ਚੀਕ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਤੁਰ ਪਈ। ਜਦ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਪਾਂਡੂ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। "ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਧੀਰਜਵਾਨ ਵੀਰ, ਪਰ ਤੂੰ, ਸ਼੍ਰਾਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਵੇਂ ਇਸਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰ ਬੈਠਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ? ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਮਾਦਰੀ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀ; ਫਿਰ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲਲਚੀ ਗਈ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ? ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਕਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਜਦ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਾਪ ਸੀ? ਧਨਵਾਦੀ ਹੈਂ ਤੂੰ, ਹੇ ਬਾਹਲਿਕ ਦੀ ਧੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਰਾਜੇ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਿਆ। ਹੇ ਭਗਵਤੀ, ਮੈਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਦ ਉਹ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਰੁਕਿਆ, ਇਹ ਤਾਂ ਭਾਗ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੀ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੀ ਕੁੰਤੀ ਅਚਾਨਕ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਵੱਢਿਆ ਦਰੱਖਤ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਈ ਰਹੀ, ਨਾ ਹਿਲੀ, ਨਾ ਜੁਲੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਸੇਜ ਤੇ ਲਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਹੋਸ਼ ਉੱਡੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ। "ਆਓ, ਭਗਵਤੀ," ਕਹਿੰਦੀ ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਂਡੂ ਕੋਲ ਲੈ ਆਈ। ਕੁੰਤੀ ਫਿਰ ਉੱਠੀ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਅੰਗ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਿਪੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਆਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ, ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ; ਮਾਦਰੀ ਵੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਰੋਈ। ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੀ ਉਥੇ ਆ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਅੰਸੂ ਵਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਝ ਪਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਦੁਖ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਿਉਂ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਤੁਰ ਗਿਆ? ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ...?" "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੀ ਭਾਗ ਦੀ ਖ਼ਾਤਮ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭੀਮਸੈਨ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਜੁੜਵਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ।" "ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ? ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਦੇਵਤੇ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਸਵਾਗਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ।" "ਅਜਮੀਢਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੋ ਰਾਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ।" "ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਹੇ ਲੋਕਪਤੀ। ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਦੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਸਕਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਤੀਰ ਲੱਗੀ ਹਰਣੀ ਵਾਂਗ, ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।