ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਛੁਡਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪਸ਼ੂ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਮੋੜਧਾਰੀ ਸੀ, ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਏ। ਇਸ ਉਪਲੱਖ ਵਿਚ, ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਉੱਤਰਾ ਦਾ ਵਿਅਾਹ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੰਦਨ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਅਭਿਮਨਯੁ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਚੌਥਾ ਵੱਡਾ ਵਿਰਾਟ ਪર્વ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗਿਣਤੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਵਨ ਪੁਰਾਣਿਕ ਪਾਵਰ ਵਿੱਚ ਸੜ੍ਹਸਠ ਅਧਿਆਇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਰਾਟ ਪਵਰ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਪੰਜਵੇਂ ਉਦਯੋਗ ਪਵਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਪਾਂਡਵ ਉਪਪਲਵਯਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੋਵੇਂ ਵਾਸੁਦੇਵ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿਓ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਨੇ ਉਥੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮੈਂ ਆਪ, ਨਿਰਅਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਿਰਯੁੱਧ ਰਹਾਂਗਾ, ਸਿਰਫ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ; ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪੂਰੀ ਇਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਸੈਨਾ। ਕੌਣ ਕੀ ਲਵੇਗਾ?" ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਮੰਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਸੈਨਾ ਚੁਣੀ, ਜਦਕਿ ਧਨੰਜਯ—ਅਰਜੁਨ—ਨੇ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣ ਲਏ। ਜਦ ਮਦਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੁਯੋਧਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਪਹਾਰ ਦੇ ਕੇ ਠੱਗ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾਤਾਰ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ—"ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੋ"—ਅਤੇ ਸ਼ਲਯ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਵਰਨਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ। ਉਥੇ, ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਦੇ ਬਚਨ ਮਨ ਲੈ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਵਰਣੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ। ਜਦ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸਾਥ, ਤਿਆਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਜਾਗ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰੀ। ਉਥੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ। ਇਥੇ ਹੀ ਸੰਤ ਸਨਤਸੁਜਾਤ ਨੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਸਵੇਰੇ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੰਜਯ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਨਾਗਸਾਹਵਯਾ ਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਆਪ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ, ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਦੰਭੋਧਭਵ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮਾਤਲੀ ਵਲੋਂ ਵਰ ਮੰਗਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀ ਗਾਲਵ ਅਤੇ ਵਿਦੁਲਾ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਵੀ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਰਣ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਦਿ ਦੀ ਮੰਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਰਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਕਰਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿਭਾਈ ਹੋਈ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਤੋਂ ਉਪਪਲਵਯਾ ਆ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਕਲੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਦਰਸਾਈ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਲੂਕਾ ਨੂੰ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ, ਜੋ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਅਤੇ ਅੰਬਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਉਦਯੋਗ ਪਵਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਯੋਗ ਪਵਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਧਿ ਤੇ ਵਿਗ੍ਰਹ ਦੋਹਾਂ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ 186 ਅਧਿਆਇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 6098 ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ 98 ਵਧੇਰੇ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਮ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ ਨੇ ਰਚਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੀਸ਼ਮ ਪਵਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਸੰਜਯ ਨੇ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਗਹਿਰੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ। ਉਥੇ ਦਸ ਦਿਨ ਤਕ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਮੋਹ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਮੋਹ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰੀ, ਕੋੜਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਉਥੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਕੋੜੇ ਵਾਂਗ ਚੋਟ ਲੱਗਣ ਤੇ, ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਜੰਗ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਤੀਰੰਦੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡਿਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਗਿਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਯਾ ਉੱਤੇ ਲੰਬੇ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਛੇਵਾਂ ਭੀਸ਼ਮ ਪਵਰ ਭੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।