ਇਹ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਮੈਦਾਨ ਹਨ। ਉਥੇ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ ਹਨ—ਕੁਝ ਸਮਤਲ, ਕੁਝ ਉੱਚ-ਨੀਚ। ਉਥੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦਰਿਆਈ ਘਾਟੀਆਂ ਹਨ, ਘਣੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਗੁਫ਼ਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕੇ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦਰੱਖਤ, ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਰੈਤਲੇ ਮੈਦਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕੇ ਇੰਨੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਹਨ ਕਿ ਉਥੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਦੇ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਹਵਾ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਹੀ ਲੰਘ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਐਸੇ ਪਰਿਸ਼ਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਣਗੀਆਂ? ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸੰਤਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਖੁਲ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ—ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹਾਂ—ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਬਿਨਾ ਵੀ, ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏ; ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ। ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਨਤੀਜਾ ਵੇਖ, ਤੂੰ ਯਤਨ ਕਰ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਂਡੁ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਿਰਗ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਨਦੀਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੀ ਕੁਆਰੀ ਕੁੰਆਰੀ, ਰਾਜਾ ਦੇਵਕਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ। ਫਿਰ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਤੇ ਵਿੱਦੁਰ ਲਈ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਵਿੱਦੁਰ ਨੇ ਉਸ ਰਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਮੇਜਯਾ! ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਿਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸੌ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸੀ। ਪਾਂਡੁ ਨੂੰ, ਕੁੰਤੀ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਤੋਂ, ਪੰਜ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸਨ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਲਈ ਜੰਮੇ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ ਕਿ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਏ, ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਯੁ ਕਿੰਨੀ ਸੀ? ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਿਆ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤੀ ਮਿਲਿਆ? ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਵਤੀਰਾ ਕੀਤਾ? ਪਾਂਡੁ, ਸ਼ਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਲਏ? ਪੰਜ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਜੰਮੇ? ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ, ਜੋ ਭੁੱਖੇ ਅਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਏ। ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਰਗੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਮੰਗੇ। ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਗਾਂਧਾਰੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਗਾਂਧਾਰੀ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ, ਪਾਂਡੁ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਪਾਂਡੁ, ਗਹਿਰੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਛੱਡ ਬੈਠਾ, ਅਤੇ ਮਿਰਗ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਤਪ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—"ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਚਾਰ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੰਮਦਾ ਹੈ: ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾਂਦਾ, ਉਹ ਕੋਈ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ—ਇਹ ਵਿਦਵਾਨ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਪਾਠ ਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਕਣ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵਧੀਆ ਦ੍ਵਿਜ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੱਸਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁੱਖ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੇਕ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਨੇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ। ਫਿਰ ਪਾਂਡੁ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ—"ਇਸ ਵਿਪਤੀ ਵਿੱਚ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ।" "ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਜੜ੍ਹ ਹੈ; ਇਹ ਸਦਾ-ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਯਜਨਾ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਅਤੇ ਆਚਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਸੁਮੁਖੀ, ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ।" "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਪੁੱਤਰ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਮੌਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ। ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਰਗ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁਪਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ, ਇੱਕ ਕਠੋਰ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਹੱਤਾ, ਅਤੇ ਪਾਂਡੁ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਪੀੜਾ ਤੱਕ, ਇਹ ਕਥਾ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲ ਵਗਦੀ ਰਹੀ।