ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗਲ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਧਰਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਪੂੰਛ ਵਿੱਚ ਘਾਸ ਦਾ ਤਿੰਨਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹੀ ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਦਾਨ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਰਮ ਦੇ ਕਰਮ ਵੀ ਕਈ ਗੁਣਾ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਦੋਂ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।" ਧਰਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤ ਫ਼ੌਲਤ ਲਈ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਤਿਆ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਹਤਿਆ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਧਰਮ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗਾ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਯਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਨੇ ਵਿਦੁਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਵਿਦੁਰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਲੋਭ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਂਤਿ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪਾਂਡੂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਦੁਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਕੁਰੂ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖਿੜ ਉਠੇ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਹਦ ਫਸਲ ਹੋਈ, ਅਨਾਜ ਭਰਪੂਰ ਹੋਇਆ, ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਖਾ ਪਈ, ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਰਥ ਤੇ ਵਾਹਨ ਖੁਸ਼ ਸਨ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਮਹਿਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਫਲ ਸੁਆਦਲੇ ਹੋ ਗਏ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਪਾਰੀ ਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਵੀਰ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਨਾ ਕੋਈ ਚੋਰ ਸੀ ਨਾ ਕੋਈ ਅਧਰਮੀ, ਰਾਜ ਦੇ ਹਰੇਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵੱਸਦੀ ਸੀ। ਲੋਕ ਸਤਕਰਮ, ਯਜ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ। ਮਾਣ, ਕ੍ਰੋਧ, ਅਤੇ ਲੋਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ, ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਮੰਡਪਾਂ, ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਸੀ ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ। ਸੈਂਕੜੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਇੰਦਰਪੁਰੀ ਵਰਗਾ, ਲੋਕ ਨਦੀਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਦਲਦਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ। ਦੱਖਣੀ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰਗ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਘੁੰਮਦੇ। ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਵਿਧਵਾ। ਕੂਆਂ, ਬਾਗਾਂ, ਸਭਾ-ਮੰਡਪ, ਝੀਲਾਂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰੌਣਕਾਂ ਮਾਣਦੇ। ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਦੇਸ਼ ਸੋਹਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੈਂਕੜੇ ਮੰਦਰਾਂ ਤੇ ਯਜ ਮੰਡਪਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦੇਸ਼ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਗਿਆ; ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਬੜੀ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ। ਮੁੱਖ ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ 'ਦਿਓ' ਤੇ 'ਭੋਗੋ' ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪਾਂਡੂ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ, ਵਰਤ ਤੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਵਿਅਯਾਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਜੋਵਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ, ਵੇਦ, ਗਦਾ-ਯੁੱਧ, ਤਲਵਾਰ-ਢਾਲ, ਹਾਥੀ-ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਤਿਹਾਸ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ ਜਾਣਦੇ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿੰਦੇ। ਪੰਡੂ ਵੇਦ ਪਾਠ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਂ ਹੋਇਆ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ, ਘੋੜਸਵਾਰੀ, ਗਦਾ-ਯੁੱਧ, ਤਲਵਾਰ-ਢਾਲ, ਹਾਥੀ-ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲੀ। ਜਦ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਧਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਾਂਡੂ ਧਨੁਧਾਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਗਿਆ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਦੁਰ ਹਜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਨੇਕਦਿਲੀ ਕਰਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਾ ਲਈ ਮੁੱਖ ਧਰਮ-ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਵਿਦੁਰ, ਜੋ ਬੁੱਧੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਤਰਕ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਮੁੜ ਪੁਨਰਜੀਵਤ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਕਾਸੀ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਰੁਜਾਂਗਲ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਜਸਹਵਯਾ ਸੀ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅੰਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਸੇਵਕਣ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਾਂਡੂ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਫਿਰ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।