ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਧੂਮਕੇਤੂ ਆਪਣੀ ਤਪਸ਼, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧੁਨਿ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਆਪਣੇ ਠੰਢੇ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਆਪਣਾ ਸ਼ੌਰਿਆ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਨੇਕੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਚਾਹੇ ਸੰਸਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਅਮਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਚਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਜੋ ਬੜੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸੱਚ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੱਚ ਦੇ ਮਹਾਨ ਧਾਰਕ; ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਰਚਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਪਰ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ, ਤੇ ਪੁਰਖਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਉਠਾ।” “ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਣ, ਤੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ, ਤੂੰ ਵੈਸਾ ਹੀ ਕਰ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ। ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਮੁੜ ਕਿਹਾ, ‘ਹੇ ਰਾਣੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ; ਸਾਡੇ ਸਭ ਨੂੰ ਨਿੰਦਤ ਨਾ ਕਰ। ਕਸ਼ਤਰੀਏ ਲਈ, ਕਰਤਵ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਸੱਚ ਤੋਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਣਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।’” “ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜ-ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਣੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਤੁਰ ਪੰਡਤਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਪਵਾਦ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ।” ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ, “ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਹਿਹਯਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੁਰਪਾਣ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਰਜੁਨ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਰਤਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਭਾਰੀ ਅਸਤਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਲਾਇਆ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕੀ-ਵਾਰੀ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।” “ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਫਿਰ, ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਜਣੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੰਤਾਨ ਧਰਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਮੁੜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ; ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।” “ਇਕ ਸਮੇਂ, ਉਚਾਥਿਆ ਨਾਮਕ ਇਕ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਬਹੁਤ ਆਦਰਨਯ, ਮਮਤਾ ਸੀ। ਉਚਾਥਿਆ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਮਤਾ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ। ਮਮਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ-ਇਨ-ਲਾਅ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ‘ਮੈਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਉਚਾਥਿਆ ਦਾ ਇਹ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵੈਦ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ।’” “ਤੇਰਾ ਵੀਰਯ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਦੋ ਲਈ conception ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਇਸ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਅੱਜ ਰੁਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।’ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮਿਲਿਆ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਵੀਰਯ ਛੱਡਣ ਲੱਗਾ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਬੋਲ ਪਿਆ, ‘ਹੇ ਆਦਰਨਯ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਾ ਹੋ; ਦੋ ਲਈ ਇੱਥੇ conception ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਥਾਂ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।’” “ਤੇਰਾ ਵੀਰਯ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰ; ਪਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸੁਣੀ। ਉਹ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਜਦ ਵੀਰਯ ਛੱਡਿਆ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਵੀਰਯ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੀਰਯ ਥਾਂ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਉਹ ਵੀਰਯ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਆਪਣਾ ਵੀਰਯ ਡਿੱਗਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।” “ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਚਾਥਿਆ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ: ‘ਜਦ ਸਭ ਜੀਵ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।’ ‘ਤੂੰ ਜੋ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਤੂੰ ਲੰਮੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਰਘਤਮਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ।’” “ਦੀਰਘਤਮਸ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹਾ, ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਆਪਣੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਦਵੇਸ਼ੀ ਨਾਮਕ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗੌਤਮ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਚਾਥਿਆ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਧਰਮਕ ਤੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਵੈਦ ਤੇ ਵੈਦਾਂਗਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ, ਜਨਮਿਆ।” “ਉਸ ਨੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਕਰਤਵ ਅਤੇ ਸੌਰਭੇਯਾ ਵੱਲੋਂ ਸਿਖਾਈਆਂ ਕਰਤਵਾਂ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਸੰਦੇਹ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਕੇ, ਅਮਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਚਰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ। ‘ਦੇਖੋ, ਇਸ ਨੇ ਆਚਰਨ-ਕੋਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਆਓ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਈਏ।’” “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਵੰਸ਼, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਕਰਤਵ ਦੀ ਸਿੱਖ ਦਿੱਤੀ।