ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਧੀਰਜੀ ਅਰਜੁਨ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਜਨਮਾਂਤਰੀ ਵਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਲੂਪੀ ਨਾਲ ਭੇਟ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਬਭਰੂਵਾਹਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪੰਜ ਸੁੰਦਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਪਸਵੀ ਮਗਰਮੱਛ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਭਾਸ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਮੌਕੇ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਦੇਵਕੀ ਨੰਦਨ, ਨੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦਾ ਹਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਅਭਿਮਨ्यु, ਜੋ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਂ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਯਮੁਨਾ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਵਰਣੀਤ ਹੈ। ਫਿਰ ਚਕਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਖਾਂਡਵ ਦਾਹ (ਖਾਂਡਵ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ), ਮਾਇਆ ਦੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਓ ਅਤੇ ਸੱਪ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮੰਡਪਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਦਿਪਰਵ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੌ ਅਧਿਆਇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਸਤਾਈ ਅਧਿਆਇ ਰਚੇ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਠ ਸੌ ਚੌਰਾਸੀ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਫਿਰ ਦੂਜਾ ਪਰਵ, ਸਭਾਪਰਵ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਤਾ ਹਨ, ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜ್ಞ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵੀ ਵਰਣੀਤ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਆਗਮਨ ਅਤੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਾਨਗੀ, ਰਾਜਸੂਯ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਵਧ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੀਮ ਵਲੋਂ ਸਭਾ ਭੂਮਿ ਤੇ ਦੁਯੋਧਨ ਦੀ ਹੰਸੀ ਉਡਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਯੋਧਨ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਜੂਏ ਦਾ ਖੇਡ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਜਿਥੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਜੂਏ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਾਵ ਵਾਂਗ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਜੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੁੱਤ੍ਰਵਧੂ ਦੀ ਘੋਰ ਪੀੜਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਪਾਰ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਦੁਯੋਧਨ ਨੇ ਮੁੜ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜੂਏ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਭਾ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਸੱਤਰ ਅਤੇ ਅੱਠ, ਕੁੱਲ ਅਠਹੱਤਰ ਅਧਿਆਇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜਾ, ਮਹਾਨ ਆਰਣਯਕ ਪਰਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਚਲੇ, ਤਾਂ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਹਵਨ ਕੀਤੇ। ਧੌਮਯ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਅੰਬਿਕਾ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਸੁਖਦਾਈ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਦਾ ਵਿਦਾਇ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਪਾਂਡਵ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ, ਪਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆ ਗਏ। ਫਿਰ, ਕਰਨ ਦੇ ਉਕਸਾਏ ਤੇ, ਦੁਯੋਧਨ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਦੁਸਟ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਇੱਥੇ ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਮੈਤਰੇਯ ਰਿਸ਼ੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਦੁਯੋਧਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ, ਭੀਮਸੇਨ ਵਲੋਂ ਕਿਰਮੀਰ ਦਾ ਵਧ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਆਗਮਨ ਵੀ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ। ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅੱਗੇ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਢਾੜਸ ਦੇਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਸੌਭਦ੍ਰ (ਅਭਿਮਨ्यु) ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਕਿਵੇਂ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦਵਾਰਕਾ ਪਹੁੰਚੀ। ਫਿਰ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ ਵਲੋਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੁਖਦਾਈ ਦਵੈਤ ਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਭੀਮ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਵਰਣੀਤ ਹੈ। ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਅਾਸ ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਕਾਮਯਕ ਵਨ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਨਿਕਲਣਾ ਵੀ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਕੁਟਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਇੰਦ੍ਰਲੋਕ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਦੁਖ ਭਰੀ ਵਿਲਾਪ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ, ਨਲ ਅਤੇ ਦਮਯੰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।