ਇੱਕ ਵਾਰ, ਭਿਸ਼ਮ ਜੀ ਇੱਕ ਮਛੀਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਮਛੀਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਿਸ਼ਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਕੁੜੀ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਵਿਆਹ ਕਰੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਕੁੜੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ।" ਮਛੀਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਿਸ਼ਮ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਪਰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਬਾਰੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੁੜਾਈ, ਜੋ ਇਤਨੀ ਔਖੀ ਤੇ ਦੋਸ਼ਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਚਾਹੇਗਾ? ਇੰਦਰ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਪਛਤਾਵੇ ਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਮਛੀਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਮਹਾਨ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਂਗੁ ਗੁਣਵਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਤਿਆਵਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੂਹ ਨਿਖਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਵੇਗਾ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, "ਤੁਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਡਿਆਈ ਮਿਲੀ ਹੈ; ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ, ਇੱਕ ਪਿਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਪਈ। "ਇਥੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਵੱਡੀ ਰਕਾਬਤ ਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ," ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਦੋਸ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਵਧ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਰਕਾਬਤ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਗੰਧਰਵ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸੁਰ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਇਹੀ ਦੋਸ਼ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ," ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਦੇਣ ਜਾਂ ਰੋਕਣ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਭਿਸ਼ਮ ਨੇ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਖਾਤਰ ਉਚਿਤ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। "ਇਸ ਵਚਨ ਨੂੰ ਪਕੜੋ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ, ਨਾ ਹੁਣ ਜਨਮਦਾ।" ਭਿਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਸ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਹੋਵੇਗਾ।" ਮਛੀਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੁੜ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਅਤੇ ਇਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋ।" ਪਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ, "ਹੁਣ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ: ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਤਿਆਵਤੀ ਦੀ ਖਾਤਰ assembly ਵਿੱਚ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।" "ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਿਸ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ। "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਵਚਨ assembly ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ, ਚਾਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਲੁਕਵੇਂ ਜੀਵ ਹੋਣ।" "ਜੋ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਸੁਣੋ—ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬੋਲ ਸਕੇ। ਮਛੀਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।" ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਭਿਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਖਾਤਰ ਰਾਜ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।" "ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖਾਤਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਅੱਜ ਤੋਂ, ਮਛੀਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿ ਰਹਾਂਗਾ।" "ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ (ਸਵਰਗ) ਘਟਦੇ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ।" "ਜਦ ਤਕ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਜਨਮਾਵਾਂਗਾ; ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਕੁੜੀ ਦੇ ਦਿਓ।" "ਮੈਂ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸੰਸਾਰੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹਾਂਗਾ। ਮਛੀਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਛੀਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਇਸ ਔਖੇ ਕੰਮ ਦੇ ਗਵਾਹ ਸਨ, ਭਿਸ਼ਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਭਿਸ਼ਮ ਹੈ!" ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਭਿਸ਼ਮ ਨੇ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਮਾਤਾ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ, ਚਲੋ ਘਰ ਚਲਦੇ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਿਸ਼ਮ ਨੇ ਰਤਨ ਤੇ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ। ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਭਿਸ਼ਮ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਭਿਸ਼ਮ ਦੇ ਔਖੇ ਕੰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਭਿਸ਼ਮ ਹੈ।" ਭਿਸ਼ਮ ਦੇ ਇਸ ਔਖੇ ਕੰਮ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਰਾਜਾ ਕਈ ਦਿਨ ਤੇ ਕਈ ਰਾਤ ਦੁਖੀ ਰਹੇ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਭਿਸ਼ਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: "ਜਦ ਤਕ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋਗੇ, ਮੌਤ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੇ, ਮੌਤ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਮਛੀਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਵਾਇਆ। ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ। ਫਿਰ, ਸਤਿਆਵਤੀ ਤੋਂ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸੀ। ਅਤੇ ਫਿਰ, ਸਤਿਆਵਤੀ ਤੋਂ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ्य ਸੀ।