ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਰਾਜੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਦੱਸਿਆ: "ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਬੇਟਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਰਥੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੋਸਤ ਤੇ ਚੰਗਾ ਰਥ ਹੰਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆ ਗਿਆ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਰਥੀ ਹੈਂ, ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈਂ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੱਸ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਨ ਕਿਸ ਉੱਤੇ ਆਸਕਤਾ ਹੈ।" ਰਥੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਨ ਮਛਵਾਰੇ ਦੀ ਧੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ।' ਪਰ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਹ ਵਚਨ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹਿਆ, ਅਤੇ ਮਛਵਾਰੇ ਨੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" ਇਹ ਸਭ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖ਼ੱਤਰੀ ਵੀ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੈਹਸ਼੍ਰਵਾਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਕੁੜੀ ਮੰਗੀ। ਮਛਵਾਰੇ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਕੁੜੀ ਲਈ ਰਾਜਸੀ ਦਹੇਜ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ; ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਤੋਂ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਬਣੇ।" "ਤੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖਾਂ?" "ਪਰ, ਕੁੜੀ ਦੇ ਦਹੇਜ ਲਈ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਆਖਦਾ ਹਾਂ: ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬੜਾ ਔਖਾ ਤੇ ਦੋਸ਼ਯੋਗ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" "ਇਸ ਉੱਤਮ ਕੁੜੀ ਤੋਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਗੁਣਵਾਨ ਹੋਵੇਗੀ, ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗਾ; ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।" "ਇਹ ਸਤਯਵਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗਤ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛੁਕ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ, ਕੁੜੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇੱਕ ਗੱਲ ਆਖਣੀ ਹੈ: ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੀ ਹੋੜ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਦੋਸ਼ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਤੂੰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰੇਂ, ਚਾਹੇ ਗੰਧਰਵ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸੁਰ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਰੁੱਸਣ 'ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਇਹੋ ਹੀ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਸ਼ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।" "ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣ ਲੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਦੇਣ ਜਾਂ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਏ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਉਚਿਤ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਜਾਣੋ: ਉਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੁਣ ਹੈ।" "ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਛਵਾਰੇ ਨੇ ਮੁੜ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਰਾਖਾ ਹੈਂ; ਧਰਮ ਵਿਚ ਤੂੰ ਮਾਹਰ ਹੈਂ, ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿਚ ਵੀ।" "ਹੁਣ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ; ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਤੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਜੋਗ ਹੈ।" "ਇਹ ਹੋਰ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ। "ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਦੇ, ਚਾਹੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਣ, ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਜੀਵ।" "ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਸਭ ਸੁਣ ਲੈਣ; ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਸ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।" "ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਮੈਂ ਰਾਜ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਅੱਜ ਤੋਂ, ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਰਹਾਂਗਾ।" "ਚਾਹੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਘਟਣਗੇ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ।" "ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਸਾਹ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਜਣਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਕੁੜੀ ਦੇ ਦੇ।" "ਮੈਂ ਰਾਜ ਤੇ ਸੰਬੰਧ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਰਹਾਂਗਾ। ਮਛਵਾਰੇ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਛਵਾਰੇ ਦੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਾਜੇ, ਜਿਹੜੇ ਉਸ ਔਖੇ ਕੰਮ ਦੇ ਗਵਾਹ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਭੀਸ਼ਮ ਹੈ!" ਫਿਰ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।