ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਅਨੰਤ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਅੰਡਾ ਉਭਰਿਆ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅਥਾਹ ਬੀਜ ਸੀ। ਇਹ ਅਸਮਾਨੀ ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੱਤ, ਜੋ ਸਦੀਵਤਾ ਦੇ ਸੱਚਾਈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸੀ, ਕਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਅਸਮਾਨੀ ਤੱਤ ਹਰ ਥਾਂ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਗੋਚਰ ਅਤੇ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਣ ਅਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸ, ਦੱਖਾ ਅਤੇ ਦੱਖਾ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਜਨਮ ਲਏ। ਫਿਰ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਬਾਈਸ ਦੇਵਤਾ ਉਭਰੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਣਗਿਣਤ ਸਾਧੂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ ਬਣੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ, ਮੌਸਮ, ਮਹੀਨੇ, ਪਖਵਾਡੇ ਅਤੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਕਾਨ ਬਣੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਅਚਲ ਜੀਵ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਮੁੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਉਭਰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵੀ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਚੱਕਰ, ਜਿਸਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅੰਤ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ੍ਹੀ ਹਜ਼ਾਰ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਿਹਦਭਾਨੁ, ਜੋ ਚਕਸ਼ੂ, ਸਵੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਿਤ੍ਰ, ਰਿਚੀਕ, ਅਰਕ, ਭਾਨੁ ਅਤੇ ਰਵੀ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਵਾਸਵਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ; ਦੇਵਭ੍ਰਿਤ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸੁਭ੍ਰਾਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਭ੍ਰਾਜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਰਥ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਨ: ਦਸਜਯੋਤੀ, ਸ਼ਤਜਯੋਤੀ, ਅਤੇ ਸਹਸਰਜਯੋਤੀ। ਦਸਜਯੋਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ; ਸ਼ਤਜਯੋਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਸਨ। ਸਹਸਰਜਯੋਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਰੀਆਂ, ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਭਰਤ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਉਭਰੀਆਂ। ਯਯਾਤੀ ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਸੀ ਸਾਧੂਆਂ ਤੋਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਉਭਰੀਆਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਨ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਕਾਨ, ਤਿੰਨ ਗੁਪਤਤਾਵਾਂ, ਵੇਦ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯੋਗ, ਅਤੇ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਾਧੂ ਨੇ ਵੇਖੇ। ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਵੀ ਆਚਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਾਧੂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸਤਾਰ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਾਠ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ। ਸਾਧੂ ਨੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਦੋਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਮਨੂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਆਸਤੀਕ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਪਰਿਕਾਰਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਠਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ। ਤਪਸਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਵਿਯਾਸ ਨੇ ਇਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ, ਸਦੀਵ ਵੇਦ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ। ਪਾਰਾਸਰ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਗਾਂਗੇਯਾ ਦੀ ਵੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ—ਵਿਚਿਤ੍ਰਵਿਰਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦ്വੈਪਾਯਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਅੱਗਾਂ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਟਰ, ਪਾਂਡੂ, ਅਤੇ ਵੀਦੁਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਧੂ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ, ਵੱਡੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੂੰ ਜੋ ਨੇੜੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੂੰ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕੁਰੀਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ, ਗਾਂਧਾਰੀ ਦੀ ਧਰਮੀਤਾ, ਵੀਦੁਰ ਦੀ ਬੁੱਧੀਮਤਾ, ਅਤੇ ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਥੋੜੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ, ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਭਾਰਤ, ਆਪਣੇ ਪੂਰਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਇੱਕ ਲੱਖ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਚੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਸੰਹਿਤਾ ਨੂੰ ਚੋਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ; ਪੂਰਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਧੂ ਨੇ ਪੰਜੋਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਆਇਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਖੇਪ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਠਾਂ ਦੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਮੇਧਾ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਦੀਵ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।