ਇੱਕ ਦਿਨ, ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਇਕ ਅਸਧਾਰਣ ਸੁੰਦਰ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਯਕਸ਼ੀ ਹੋ, ਸਰਪ ਮੈਦਨ ਹੋ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਮਹਿਲਾ ਹੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਰ ਸੁੰਦਰ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਹੋ, ਦੇਵੀ ਸਮਾਨ, ਮੇਰੀ ਰਾਣੀ ਬਣੋ।" ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸੁੰਦਰ ਮਹਿਲਾ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੋ।" ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ, ਗੰਗਾ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਸਤੀ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਨਰਮਤਾ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੰਗਾ, ਵਾਸੁਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਰਾ ਤੇ ਨਿਰਮਲ, ਰਾਜੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀਪ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ, "ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ," ਵਾਸੁਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਣੀ ਬਣਾਂਗੀ, ਤੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਾਂਗੀ। ਪਰ ਨਾ ਤੁਸੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਮੇਰੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾ ਕਰੇ। ਮੈਂ ਜੋ ਵੀ ਕਰਾਂ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਨਾ ਤੁਸੀਂ ਰੋਕੋ, ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸਭਿਆ ਬਾਤ ਆਖੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂ ਗਲਤ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ, ਰਾਜਨ; ਜੇ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ," ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੰਗਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਉਸ ਨਾਲ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੀ ਚਲਾਕੀ, ਸੁਭਾਵ, ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੰਗਾ, ਤ੍ਰਿਪਥੀ, ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਜੋ ਸਿੰਘ ਸਮਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ, ਚਲਾਕੀ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਦਾ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਮਾਂ, ਰੁੱਤਾਂ, ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚਲਦੇ। ਉਹ ਗੰਗਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਦਿਵਾਈਕ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਨੇ ਇਕ ਦਿਵਾਈਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਪਰ, ਹਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੰਗਾ ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੋਂ ਫੜ ਕੇ, ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੰਦੀ। "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ," ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੰਦੀ, ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਗੁਆਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਕਰਤਬ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਗੰਗਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਅੱਠਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦਾ ਧੀਰਜ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਅੱਠਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਮੁਸਕਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ! ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੋ? ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਦੋਸ਼ ਲਿਆ ਹੈ।" ਗੰਗਾ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਰਹੀ। ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋ ਕਰਤਬ ਸੀ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਹਾਂ, ਜਹਨੂ ਦੀ ਧੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ। ਇੱਕ ਦਿਵਾਈਕ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹੀ।" "ਇਹ ਅੱਠ ਵਾਸੁ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਮੇਰੀ ਵਾਂਗ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ।" "ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ। ਅੱਠ ਵਾਸੁ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਅਮਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।" "ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਾਸੁਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਸੀ, 'ਜੋ ਵੀ ਜਨਮ ਲਵੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗੀ।' ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਅਪਾਵਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ।" "ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਵੱਡੇ ਕਰਤਬ ਕਰੇਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਜੋ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ, ਦਾਨ, ਧੀਰਜ, ਗਿਆਨ, ਲਜਾ, ਅਡੋਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਸਦਾ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਰਮ ਤੇ ਪੱਕਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਸ਼ੰਖ ਵਾਂਗ, ਕਾਂਧੇ ਚੌੜੇ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਅਤੇ ਰਾਜ-ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਨਰੱਖਣ ਕਰਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੀ ਕਥਾ, ਭਗਤੀ, ਪਿਆਰ, ਅਤੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡ ਗਈ।