ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਸਭ ਰਾਜੇ ਦੁੱਖ, ਡਰ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ, ਸੁਖੀ ਜਾਗਦੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਫੈਲ ਗਈ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਗ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਚਲਦੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਕਸ਼ਤਰੀਅ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਮੰਨਦੇ, ਵੈਸ਼ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ। ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਸ਼ੂ, ਸੂਰ, ਹਿਰਣ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਕ੍ਰਮ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਲਾਚਾਰ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪਿਤਾ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ, ਤਾਕਤ ਹਵਾ ਵਰਗੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਵਰਗਾ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸੱਚਾ ਬੀਰ, ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ, ਹਿਰਣ ਅਤੇ ਭੈਂਸਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ। ਇਕ ਦਿਨ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਅਸਾਧਾਰਣ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਖੁਦ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਵੇ—ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦ, ਦੇਵੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਨਾਰੀ ਨਾਜੁਕ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਕਮਲ ਦੇ ਦਿਲ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ। ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ, ਸਾਫ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਜਵਾਨੀ, ਸੋਹਣਪ, ਆਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਦਾਵਾਂ, ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਖੇਡਦੇ ਨੈਣ, ਭਰਪੂਰ ਕਮਰ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ, ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਸਿਨੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਾਹ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਦੁੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਲੰਮੇ ਵਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਪੈਰ, ਨਰਮ ਇਸ਼ਾਰੇ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਮਧੁਰ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲਬਾਤ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਬੋਲ, ਸੋਹਣਪ, ਲਾਵਣਯ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ—ਇਹ ਸਭ ਸਰਸਵਤੀ, ਪਾਰਵਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵ-ਇਸਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਆਈ, ਹਰ ਅਸੁਭਾਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਉਸ ਨਾਰੀ ਨੇ ਵੀ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਮਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਖੇਡਦੇ-ਖੇਡਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੀ ਰਹੀ। ਗੰਗਾ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਖੇਡਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਜਾਕ ਵਾਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਪਸਰਾ ਜਾਂ ਕਿੱਨਰੀ ਹੋਵੇ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਸਭ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਸੋਹਣੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਹੋ, ਦਾਨਵੀ, ਗੰਧਰਵੀ ਜਾਂ ਅਪਸਰਾ ਹੋ? ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਯਕਸ਼ੀ, ਨਾਗ-ਕੰਨਿਆ ਜਾਂ ਸੁੰਦਰ ਮਨੁੱਖੀ ਇਸਤਰੀ ਹੋ? ਜੋ ਵੀ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਰਗੀ, ਮੇਰੀ ਰਾਣੀ ਬਣੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੋ।" ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਨਾਰੀ ਹੌਲੀ, ਸੁਹਣੇ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ, ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਾਸੂਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਈ। ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਪ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਸੋਚਿਆ, "ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ," ਅਤੇ ਵਾਸੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਣੀ ਬਣਾਂਗੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਂਗੀ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਨਾ ਪੁੱਛੋ। ਮੈਂ ਜੋ ਵੀ ਕਰਾਂ, ਚਾਹੇ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕੋ ਨਾ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕਰਵਾ ਬੋਲ ਕਹੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂ ਕਰਵਾ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ, ਜੇ ਮਨ ਪਵੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ—ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਬਣੋ।" ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਇਸਤਰੀ ਮਿਲ ਗਈ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ," ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਗੰਗਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ, ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਪੁੱਛਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ, ਸੁਭਾਉ, ਸੋਹਣਪ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਲਗਨ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਪਿਆਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਉਹ ਗੰਗਾ, ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਤਾਰ 'ਚ, ਤੇਜ਼ਸਵੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋਈ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿੰਘ ਸੀ, ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ, ਭਾਗ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਿਲੀ। ਪਿਆਰ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਖੇਡਦੇ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ। ਰਾਜਾ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨਮਾਨੀ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣਦਾ, ਸਮਾਂ, ਰੁੱਤਾਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨੇ ਵੀ ਭੁੱਲ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੋਵੇਂ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।