ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, "ਪੁੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਸਜੀ-ਸਵਰੀ ਦੇਵੀ-ਸਮਾਨ ਔਰਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇ, ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸਤੋਂ ਇਹ ਨਾ ਪੁੱਛੀਂ—'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ?' ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰੇ, ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੀਂ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਕਰੀਂ।" ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਕੇ, ਪ੍ਰਤੀਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬਠਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਿਆਨੀ, ਚਮਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੱਚਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਚੌੜੀਆਂ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਤੇ ਹਰ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਉਹ ਚੰਗੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਸ ਖਾਸ ਖਸਤਰ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਵਾਈ, ਰਾਜਧਰਮ ਪੂਰੇ ਨਿਭਾਏ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਗ ਅਤੇ ਹੋਮ ਕਰਵਾਏ, ਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕਮੀਆਂ ਨਾ ਆਉਣ ਦਿੱਤੀ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ, ਗਾਵਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਉਮਰ, ਸੋਭਾ, ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ, ਤਾਕਤ, ਦੌਲਤ, ਮਹਾਨਤਾ, ਤੇ ਸ਼ੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਰਸਤੇ ਜਾਣਦੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗਮ, ਡਰ ਜਾਂ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੁਖੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਜਾਗਣ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ। ਸਭ ਵਰਗ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ, ਖਸ਼ਤਰੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ, ਵੈਸ਼ ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿੰਦੇ, ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ। ਇਹੀ ਕ੍ਰਮ ਪਸ਼ੂਆਂ, ਸੂਰਾਂ, ਹਿਰਣਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਬੇਕਾਰ ਮਾਰਕਟਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ—even ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਦੁਖੀ, ਲਾਚਾਰ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ-ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪਿਤਾ-ਸਮਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਧਰਮੀ ਆਤਮਾ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ। ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਵਰਗਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲ-ਸਮਾਨ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਿਆਨੀ, ਸੱਚੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਪ੍ਰਜਾ-ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ ਤੇ ਮਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਫਿਰਦਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਧਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਕ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਔਰਤ ਸੋਭਾ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਚਮਕ ਹੋਵੇ, ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ, ਧੋਏ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਜੂੜੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੁੰਦਰਤਾ, ਜਵਾਨੀ, ਮੋਹਕਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗ-ਸਮਤੁਲਤਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ, ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਖੇਡਾਂ, ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਚਲਕ, ਨਰਮ ਕਮਰ, ਭਰਪੂਰ ਨਿਤੰਬ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਨਿਗਾਹ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਲੰਮੇ ਵਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਪੈਰ, ਨਰਮ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਮੁਸਕਾਨ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਗੱਲ-ਬਾਤ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਬੋਲ-ਚਾਲ, ਸੋਭਾ, ਮੋਹਕਤਾ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ, ਸਰਸਵਤੀ, ਪਾਰਵਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਦੇਵ-ਨਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਸਾਰੀ ਅਪਸ਼ਕੁਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਉਸਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜਕ ਆ ਗਿਆ, ਸੋਭਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਉਹ ਹੱਕਾ-ਬੱਕਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਵੀ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰੀਤ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ; ਖੇਡਾਂ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਵੀ ਰਾਜੇ ਵਲ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ। ਗੰਗਾ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਾਜੇ ਵਲ ਖੇਡ-ਭਰੀ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਕਿਸੇ ਅਪਸਰਾ ਜਾਂ ਕਿੰਨਰੀ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੋਭਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਵਧ ਸੀ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਹੋ, ਦਾਨਵੀ, ਗੰਧਰਵੀ ਜਾਂ ਅਪਸਰਾ ਹੋ? ਜਾਂ ਕੋਈ ਯਕਸ਼ੀ, ਨਾਗਕੰਨਿਆ, ਜਾਂ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸਧਾਰਣ ਮਹਿਲਾ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵੀ-ਸਮਾਨ, ਮੇਰੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣੋ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ; ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਹੇ ਦੇਵ-ਜਨਮੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਓ।" ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਔਰਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਮੋਹਕ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਗੰਗਾ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਦੇਖਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਵਾਸੂਆਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀਪ ਦੇ ਬਚਨ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੀ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਵਾਸੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, "ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ," ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਨ ਭਾਵਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਆਖੇ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣਾਂਗੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਾਂਗੀ; ਪਰ ਨਾ ਤੁਸੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਮੇਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਦੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਮੈਂ ਜੋ ਵੀ ਕਰਾਂ, ਚਾਹੇ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਨਾ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕੀਂ, ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕਰਕਸ਼ ਬਚਨ ਆਖੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰੁੱਖਾ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ ਦੇਵੀਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਚਰਨ ਆਇਆ।