ਇਕ ਵਾਰ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਵਾਸੁ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਗੰਗਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਇੰਨੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਕਿਉਂ ਹੋ? ਕੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ?" ਵਾਸੁ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮਹਾਨ ਨਦੀ, ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸੰਨਿਆਸੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ, ਸਿਰਫ ਇਕ ਛੋਟੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਸੀਂ ਸਾਂਝੇ ਵੇਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਕੋਲ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ—'ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੋਗੇ।'" "ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਤਰੀ ਬਣ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਨਮ ਦੇ। ਪਰ, ਭਾਗਯਵਤੀ, ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ।" ਵਾਸੁ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਗੰਗਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਠੀਕ ਹੈ," ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ: "ਪ੍ਰਤੀਪ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੀ ਵੀ ਇਹੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ। ਜੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਾਂਗੀ।" "ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਣ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦੇਣਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਬਿਨਾਂ ਸਮਝ ਦੇ, ਸੁਰਭੀ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ।" "ਮੈਂ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਾਂਗੀ। ਉਸ ਲਈ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰਕ ਯੋਗਤਾ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ।" ਵਾਸੁ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਹਰ ਇਕ ਆਪਣੀ ਚੌਥੀ ਊਰਜਾ ਦੇਵਾਂਗੇ; ਉਸ ਊਰਜਾ ਨਾਲ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੇ।" "ਉਸ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ ਚਲੇਗਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤੀਪ, ਜੋ ਸਦਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਜਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਗੰਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਗੁਣ ਸੀ, ਨਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤੀਪ ਪਾਠ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਦਿਵਯ ਨਾਰੀ, ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਚਮਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਸ ਦੀ ਮੋਢੀ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਈ। ਉਹ ਸਾਲਾ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਸੀ। ਪਰ, ਪ੍ਰਤੀਪ ਨੇ, ਜੋ ਬੜਾ ਧਰਮਕ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ?" ਉਹ ਨਾਰੀ ਕਹਿੰਦੀ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ; ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਧਰਮਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀ ਦੀ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਧਰਮਕ ਵਚਨ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਚਾਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤਕ ਨਰਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਭੋਗ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਐਸਾ ਕਦੇ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹਦੀ ਹਾਂ, ਦਿਵਯ ਨਾਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਰੀ।" "ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਕਸਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੂੰ ਖੁਦ ਹੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜੇ ਮੈਂ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।" "ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੱਜੀ ਮੋਢੀ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੈ; ਜਾਣ ਲੈ, ਡਰਪੋਕ ਨਾਰੀ, ਇਹ ਥਾਂ ਵਧੂਆਂ ਤੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਲਈ ਹੈ।" "ਮੇਰੀ ਖੱਬੀ ਮੋਢੀ ਨਾਰੀ ਭੋਗ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਲਈ, ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾਂਗਾ।" "ਮੇਰੀ ਵਧੂ ਬਣ ਜਾ, ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ خاطر ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਵਧੂ ਦਾ ਪਾਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਠੀਕ ਹੈ, ਧਰਮਕ ਗਿਆਨੀ; ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੇ। ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੁਆਰਾ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਾਂਗੀ।" "ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਮੈਂ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦੀ।" "ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧਤਾ ਤੇ ਉੱਚ ਧਰਮਕਤਾ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਧਰਮਕ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸਹਿਮਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਾਂਗੀ।" "ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰੇ; ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਨਾਰੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ; ਰਾਜਾ ਦੇਖਦਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਤੀਪ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ خاطر ਤਪ ਕਰਿਆ। ਪ੍ਰਤੀਪ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਹਾਨ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਉੱਤਪਤੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਨ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਤੀਪ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇੰਨਾ ਸੁੰਦਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਮਹਾਨ ਚਿਕਿਤਸਕ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਵੰਸ਼ ਚੱਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਪ੍ਰਤੀਪ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਜਨਮ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਕਰਵਾਏ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਨਾਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਬੜੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਧਰਮਕ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਧਰਮਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ; ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਯੁਵਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਜੋ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਨੇ ਧਰਮਕ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਤੀਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ, ਜੋ ਯੁਵਕ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਸਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ: "ਇਕ ਵਾਰੀ, ਇਕ ਨਾਰੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਈ ਸੀ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ; ਜੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇਕੱਲੇ ਆਵੇ, ਪੁੱਤਰ...