ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਮਹਾਭੀਸ਼ਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਅਤੇ ਸੌ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਵਰਗ ਲਾਭੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਅਤੇ ਮਹਾਭੀਸ਼ਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਗੰਗਾ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਕਪੜਾ ਖਿਸਕ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਆਈ। ਜਦ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉੱਠਿਆ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਮੋੜ ਲੈ ਗਏ, ਪਰ ਮਹਾਭੀਸ਼ਾ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਮਹਾਭੀਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਜਤਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆਏਂਗਾ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਲੋਕ ਮਿਲਣਗੇ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕ੍ਰੋਧ ਉੱਠੇਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਵੇਂਗਾ।" ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਗੰਗਾ ਨੇ ਮਹਾਭੀਸ਼ਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹਿਆ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਹਿੰਮਤ ਹਾਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹਿਆ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਤੂਟੇ ਹੋਏ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਜਦ ਉਹ ਰਸਤੇ ਤੇ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਵਸੁਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦਿਵਿ-ਲੋਕ ਦੇ ਵਾਸੀ ਦੇਵਤਾ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਦੁਖੀ ਤੇ ਬਦਹਾਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਹੋ? ਸਭ ਠੀਕ ਤਾਂ ਹੈ?" ਵਸੁਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮਹਾਨ ਨਦੀ, ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਕਦੇ ਅਸੀਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਕੋਲ ਗਏ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਛੋਟੀ ਗਲਤਫਹਮੀ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਮੁੜ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਬਣ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਣ।" ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਵੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤੀਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇਗਾ; ਉਹ ਸਾਡਾ ਸਾਧਨ ਬਣੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੀ।" ਫਿਰ ਵਸੁਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਦ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਣ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇ ਦੇਵੀਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਬੇਸਮਝੀ ਕਰਕੇ, ਸੁਰਭੀ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਾਂ।" ਗੰਗਾ ਨੇ ਸੰਮਤ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਰਾਜਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਰੂਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸਦਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ।" ਵਸੁਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤੀਪ, ਜੋ ਸਦਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਮਰਕੱਸ ਸੀ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜਪ-ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਕ ਦਿਨ, ਗੰਗਾ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਨਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜਲ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਪਾਠ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕੁਮਾਰੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਉਸਦੇ ਸੱਜੇ ਪੱਠ ਤੇ ਆ ਬੈਠੀ। ਪਰ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤੀਪ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵੋ। ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪਈ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਪਾਪ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਵੱਖ ਜਾਤ ਦੀ ਨਾਰੀ ਵਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਰੀ ਵਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਪੱਠ ਤੇ ਬੈਠੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੁੱਤਰਵਧੂ ਲਈ ਹੈ; ਖੱਬਾ ਪੱਠ ਨਾਰੀ-ਸੁਖ ਲਈ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠੀ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪੁੱਤਰਵਧੂ ਬਣ।" ਗੰਗਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਸੋ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਜੋੜੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਵਾਂਗੀ।" ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੀ। ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਿਭਾਵਾਂਗੀ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤੀਪ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਘਟਨਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।