ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੰਭਵ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀਰਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਰਨਨ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੈਤ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ, ਸਰਪ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਪਖੀਰਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਣਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਦुष्यੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਭਾਰਤ' ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਵਸੁਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਗਾਥਾ ਭਾਗੀਰਥੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਜਨਮ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਜ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਅਡੋਲਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾਇਆ, ਚਿਤਰਾਂਗਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਚਿਤਰਾਂਗਦ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯਾ ਦੀ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਕ ਅਤੇ ਅਨੀ-ਮੰਡਵਿਆ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪਾਂਡੂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵਾਰਣਾਵਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਯੋਧਨ ਦੀ ਚਲਾਕੀ, ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉੱਤੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਭੇਜੀ ਗਈ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਲੇਛ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਟਨਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੁਰੋਚਨ ਦੀ ਆਗ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਹਿਡਿੰਬਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਭੀਮ ਨੇ ਹਿਡਿੰਬਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਘਟੋਤਕਚ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਨਾਲ ਭੇਟ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਪਾਂਡਵ ਇੱਕਚਕਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ। ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭੇਸ ਬਦਲ ਕੇ ਵਸੇ, ਬਕਾ ਦੇ ਮਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਗਾਥਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਆਸ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਸੁਣੀ। ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਗਏ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਅੰਗਾਰਪਰਨ ਨੂੰ ਪਰਾਜਿਤ ਕਰਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਔਰਵ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਵਿੱਖ ਕੇ, ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਉੱਥੇ ਭੀਮ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਭਾਰੀ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਸ਼ਲਯ ਅਤੇ ਕਰਣ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਰਾਜਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵ ਸਮਝਿਆ। ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪਤੀ ਹੋਣ ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ ਪੰਜ ਇੰਦਰਾਂ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਦਿਵਿਆ, ਅਲੌਕਿਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗਾਥਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਖ਼ੱਤਾ (ਵਿਦੁਰ) ਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ; ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਂਡਵਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਵਸਨਾ, ਅੱਧੀ ਰਿਆਸਤ ਛੱਡਣੀ, ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੁੰਦਾ ਅਤੇ ਉਪਸੁੰਦਾ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਜੁਨ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਛੁਡਾ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ। ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਲੂਪੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਬਭਰੂਵਾਹਨ ਦਾ ਜਨਮ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪੰਜ ਸੁੰਦਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਪस्वੀ ਮਗਰਮੱਛ ਬਣ ਗਿਆ; ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ, ਸੁਭਦਰਾ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਭਦਰਾ ਤੋਂ ਅਭਿਮਨ्यु ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਯਮੁਨਾ ਤੇ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਖਾਂਡਵ ਦਾ ਦਹਿਣਾ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਅਗਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਅਤੇ ਸਰਪ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਮੰਡਪਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਾਰੰਗੀ ਤੋਂ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਹਿਲਾ ਆਦਿਪਰਵਨ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੋ ਸੌ ਅਧਿਆਇ ਗਿਣੇ ਹਨ; ਵਿਆਸ ਨੇ ਸੱਤਾਈ ਅਧਿਆਇ ਰਚੇ ਹਨ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅਠ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੌਰਾਨਵੇਂ ਵਾਧੂ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਦਿਪਰਵਨ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਕ ਕਥਾ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।