ਇਸ ਮਹਾ-ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਨਸੰਧੀ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਦਿਵਿਆ ਕਥਾ, ਮਾਤਲੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਗਾਲਵ ਦੇ ਕਰਤਬ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ ਅਧਿਆਇ, ਵੇਨਯ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਜਾਮਦਗਨਯ ਦੀ ਗਾਥਾ ਅਤੇ ਸੋਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਸਭਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼, ਵਿਦੂਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੁਕਮ, ਉਦਯੋਗ ਅਧਿਆਇ, ਸੈਨਿਆਂ ਦਾ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਮਹਾਨ ਕਰਨਾ ਦਾ ਅਧਿਆਇ, ਮੰਤਰ-ਸਮਿਤੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਕੀਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ, ਜੋ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁਰੂ ਤੇ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਿਆਂ ਦੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਥੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਉਲੂਕਾ ਦਾ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਆਉਣਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅੰਬਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਥਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ 'ਚਮਤਕਾਰ' ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਭੂਮੀ ਅਧਿਆਇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦਾ ਅਧਿਆਇ, ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਮੌਤ, ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਅਤੇ ਸੰਸ਼ਾਪਤਕਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਭਿਮਨ्यु ਦੀ ਮਾਰ, ਫਿਰ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਅਧਿਆਇ, ਜਯਦ੍ਰਥ ਦੀ ਮਾਰ ਅਤੇ ਘਟੋਤਕਚ ਦੀ ਮਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਮਾਰ ਦਾ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਨਾਰਾਯਣ ਅਸਤਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਰਨਾ, ਸ਼ਲਯ, ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰਸਵਤ ਅਧਿਆਇ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਸੌਪਤਿਕ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਐਸ਼ੀਕ, ਵੱਡੇ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸੁਦਾਰੁਣ, ਜਲ-ਤਰਪਣ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਵਿਲਾਪ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਅਧਿਆਇ, ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕ੍ਰਿਆ, ਚਾਰਵਾਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦਾ ਉਪਸੰਘਾਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਭਿਸ਼ੇਚਨਿਕ ਅਧਿਆਇ, ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ-ਯਜਨ, ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਧਿਆਇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤਵ, ਸੰਕਟ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਰਤਵ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦਾ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਨ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਪ੍ਰਸਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੀ ਆਉਣ ਅਤੇ ਮਾਯਾ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਿਕ ਪਰਵ, ਜੋ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵਰਗਾਰੋਹਣਿਕ ਪਰਵ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਗਿਆਨ-ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਸ਼੍ਰਮਵਾਸ ਪਰਵ, ਜੋ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਆਉਣ ਦਾ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੌਸਲ ਪਰਵ, ਫਿਰ ਮਹਾਪ੍ਰਸਥਾਨਿਕ ਪਰਵ, ਜੋ ਬੜਾ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਵਰਗਾਰੋਹਣਿਕ ਪਰਵ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰਿਵੰਸ਼ ਪਰਵ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਉਪ-ਪੁਰਾਣ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਪਰਵ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤਬ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੁਆਰਾ ਕੰਸ ਦਾ ਉਪਸੰਘਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਵਿਸ਼ਯ ਪਰਵ ਵੀ ਉਪ-ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਵਿਆਸ ਨੇ ਸੌ ਪਰਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਸੁਤਪੁੱਤਰ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਅਜਿਹੇ ਅਠਾਰਾਂ ਪਰਵ ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਖੇਪ, ਪਰਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ: ਪੌਸ਼ਯ, ਪੌਲੋਮ, ਆਸਤਿਕ, ਆਦੀ, ਆਂਸ਼ਾਵਤਾਰਣ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੂਲ, ਲੱਖ ਦੀ ਹਵेली ਦਾ ਦਹਾ, ਹਿਡਿੰਬਾ ਅਤੇ ਬਕਾ ਦੀ ਮਾਰ, ਚਿਤਰਰਥ ਅਧਿਆਇ, ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲੀ ਦਾ ਸਵਯੰਵਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਯੋਧਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਵੈਵਾਹਿਕ ਪਰਵ, ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਆਉਣ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ, ਸੁਭਦਰਾ ਦਾ ਹਰਨ, ਲੈ ਜਾਣਾ ਤੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਉਣ, ਅਤੇ ਖਾਂਡਵ ਦਹਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੌਲੋਮ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਗਿਣਤੀ, ਆਸਤਿਕ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਮंथਨ, ਉਚੈਸ਼੍ਰਵਾਸ ਦਾ ਜਨਮ, ਅਤੇ ਪਾਰਿਕਸ਼ਿਤ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸੱਪ-ਯਜਨ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਥਾ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਭਾਰਤਾਂ ਦੀ ਹੈ; ਸੰਭਵ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਪਤੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਦਵੈਪਾਯਨ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਵਤਰਨ ਵੀ ਇੱਥੇ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੈਤ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ, ਸੱਪ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਪਤੀਆਂ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਕੰਵ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜਨਮ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਵਸੁਆਂ ਦਾ ਜਨਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਹਨ, ਭਾਗੀਰਥੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਤਨੁ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਰਜਾ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ, ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਜਨਮ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਜ-ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸੰਕਲਪ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾਇਆ, ਚਿਤਰੰਗਦਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਚਿਤਰੰਗਦਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦਾ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਜਨਮ, ਜੋ ਅਨੀ-ਮੰਡਵਯ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵੈਪਾਯਨ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪਾਂਡੁ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਥਾ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।