ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦਿਲੋਂ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, "ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰ-ਭ੍ਰੂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਹੱਸ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਝੁਕ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ-ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸੌਂਖ ਲੈ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਏ ਰਾਜ-ਕੁਮਾਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਆਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਜਨਮੇਜਯ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਸ਼ਿਆਪ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ—"ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਕੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇਗਾ?" ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਕਨਵ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਲੱਜਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਉਹ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਆਈ, ਉਸ ਦਾ ਭਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਕਸ਼ਿਆਪ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਏ, ਪਰ ਲੱਜਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕ ਸਕੀ। ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਲੱਜਾ ਵਾਲੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ; ਡਰ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸੂਰਮਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਤੋਂ ਹਟ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਥੋੜਾ ਦੋਸ਼ ਵੇਖਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਤੋਂ ਰੋਕੀ ਹੋਈ, ਲੱਜਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਲੱਜਾ ਵਾਲੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੰਮਾ ਜੀਵਨ ਜਾਵੇਂਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੌਸਲਾ ਕਰ, ਡਰ ਨਾ ਕਰ," ਕਸ਼ਿਆਪ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ, ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਪੈਰ ਮਲ ਕੇ, ਉਹ, ਜੋ ਦुष्यੰਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਥਕਾਵਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਲੱਜਾ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੱਸ ਕੇ, ਕਸ਼ਿਆਪ ਨੂੰ ਇਹ ਅਟਕ-ਅਟਕ ਕੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: "ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ ਦुष्यੰਤ, ਇਲਿਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਸੀ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੇਵ-ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਇਆ ਸੀ।" "ਇਸ ਲਈ, ਪਿਤਾ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ; ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦੇ ਹੋ।" ਇਸ 'ਤੇ, ਕਸ਼ਿਆਪ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਦੀ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੇ ਕਰਤਵ-ਨਿਸ਼ਠ ਮਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਪਰੀ ਗੱਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ: "ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ—ਤੂੰ ਅੱਜ, ਮੇਰੀ ਅਣਗਣਤੀ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ ਦੀ خاطر ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।" "ਪੁਰਖ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਧਰਮ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ; ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਸਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।" "ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਗੰਧਰਵ ਵਿਆਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਦੋਵੇਂ ਇੱਛਾ ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਦ ਇਹ ਸਹੀ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੰਤਾਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਦुष्यੰਤ, ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਤੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ ਹੈ।" "ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਏ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਜਦ ਤੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਉਹ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਵੇਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਜ-ਚੱਕਰ ਰੁਕਾਵਟ-ਰਹਿਤ ਚੱਲੇਗੀ।" "ਉਸ ਦੀ ਰਾਜ-ਚੱਕਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਟੱਲ ਰਹੇਗੀ; ਤੇਰੇ ਲਈ, ਏ ਸੁੰਦਰ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।" "ਕਈ ਰੁਤਾਂ ਵਿਅਰਥ ਗਈਆਂ, ਏ ਸੁਚਿੱਤ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ; ਹੁਣ ਇਹ ਫਲਦਾਈ ਹੋਈ, ਤੇ ਤੂੰ ਦੋਸ਼-ਰਹਿਤ ਹੋਈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਾਰਨ।" "ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਦुष्यੰਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ, ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਧਰਮ ਤੇ ਰਾਜ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਦुष्यੰਤ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਕਨਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ।" ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਇਆ। "ਅੱਜ ਤੋਂ, ਏ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਦुष्यੰਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ; ਪਤਿ-ਵ੍ਰਤਾ ਨਾਰੀ ਦੀ ਰੀਤ ਅਪਣਾਈ ਰੱਖ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਛੂਹਿਆ; ਪਰ ਸਿਰਫ ਹੱਥ ਦੇ ਛੂਹਨ ਨਾਲ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਦुष्यੰਤ ਦੇ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੋਜ਼-ਰੋਜ਼, ਰਾਜ-ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਦਾ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਜਾਗਦੀ ਰਹੀ, ਨਾਹ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀ, ਨਾਹ ਖਾਂਦੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੂਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾਂ ਫੌਜ ਅੱਜ, ਕੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ ਆ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਦਿਨ, ਪਖਵਾਡੇ, ਰੁਤਾਂ, ਮਹੀਨੇ, ਤੇ ਸਾਲ ਗਿਣਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ। ਜਦ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ: "ਸੁਣੋ, ਪਿਆਰੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ; ਸੁਣ ਕੇ ਜੋ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਕਰ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ; ਜੋ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰੋ।" "ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਅਗਨਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ; ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁਰੂ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਲੱਜਾ, ਤੇ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦुष्यੰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਅਸੀਸ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਿਤਾਉਂਦੀ ਰਹੀ।