ਕਦੇ ਅਕਸ਼ਮਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਕਾਲ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਬਾਰਾ ਅਕਸ਼ਮਾ ਆਏ, ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ 'ਪਾਰੇਤੀ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਤੰਗਾ ਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰਵਾਇਆ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਜਗਤ ਰਚ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਕੌਸ਼ਿਕਾ, ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਕਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ? ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ, ਜੋ ਅਤਿ ਉਰਜਾਵਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਹੋਰ ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਗ ਰਚੇ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਡਰਦੀ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਨ ਜਲਾ ਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੁਖ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ, ਇੱਕ ਔਰਤ, ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਜਿੱਤ ਲਈਆਂ ਹਨ? ਮੈਂ, ਇੱਕ ਔਰਤ, ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਛੂ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਸਮਾਂ ਹੈ? ਯਮ, ਸੋਮਾ, ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਅਤੇ ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਉਰਜਾ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ—ਫਿਰ ਮੈਂ, ਇੱਕ ਔਰਤ, ਕਿਵੇਂ ਨ ਡਰਾਂ? ਤੁਸੀਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸੋਚੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਮੇਰੇ ਖੇਡ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਵਾਯੁ-ਦੇਵਤਾ ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਕਾਮਦੇਵ, ਤੁਹਾਡੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ, ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਗੰਧਤ ਹਵਾ ਚਲਣੀ ਲੱਗੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਗਈ। ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ, ਮੇਨਕਾ ਵਾਯੁ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈ। ਉਹ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮਨਾ ਵਿੱਚ ਡਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲੱਗੀ। ਹਵਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਚੋਲਾ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਆਈ, ਆਪਣਾ ਚੋਲਾ ਲੈਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਲਜਾ ਨਾਲ ਹਵਾ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਡਾਂਟ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਚੋਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਹਿਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਸੁੰਦਰ, ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਗਲਤੀ ਦੇ, ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਤਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੇਨਕਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਚਾਹਤ ਜਗੀ। ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀ। ਦੋਵੇਂ ਉੱਥੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਇਕ ਦਿਨ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਭੋਗਦੇ ਰਹੇ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਚਲਾ। ਰਿਸ਼ੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤੁਲਿਤ, ਨੇ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੰਬੀ ਤਪਸਿਆ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਘਟਨਾ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ; ਭਟਕਾਵ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੜ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾਣ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਈਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਝੁੰਪੜੀ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਮੇਨਕਾ, ਜੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਉਰਜਾ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ; ਮੈਂ ਅੱਜ ਸਮਝੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। 'ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ', ਕਹਿ ਕੇ, ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਪਸਵੀ ਕੋਲ ਗਈ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੇਨਕਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਹਿਮਾਵਤ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ, ਮਾਲਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ। ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ, ਦੇਵ-ਸਮਾਨ ਕੁੜੀ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਸੁੰਦਰ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਪਈ ਸੀ; ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੜੀ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਉਰਜਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਸਵਰਗ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਆਈ ਸੀ।' ਉਹ ਨਵੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਾਲਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਨਕਾ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਸਨ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਇਕੱਲੀ ਪਈ ਸੀ। ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਮੇਨਕਾ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਜਦ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ। ਸੁੰਦਰ, ਸੁਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਏ ਪੰਛੀ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਪਏ; ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ, ਨਰਮ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ। 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈ ਲੋ; ਤੇਰਾ ਮਿੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਧੀ ਨੂੰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਪਾਲੋ।' ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪਸਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਸ ਨੇ ਸਰੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਇਆ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਸੁਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ' ਰੱਖਿਆ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਮੇਰੀ ਧੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।