ਭਾਰਤ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਲੜੀ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੌਸ਼ਿਆ, ਪੌਲੋਮਾ, ਆਸਤੀਕ, ਆਦੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ਵਤਰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਸਚਰਜ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਸੰਭਵ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਹਿਡਿੰਬਾ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਕਾ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਜਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਥਾ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਆਗਮਨ ਦੀ ਘਟਨਾ, ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਦੀ ਵਾਰਤਾ, ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਅਤੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਹਿਰਾਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਟਾਉਣ' ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਖੰਡਵ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸਭਾ ਪਰਵ ਦੀ ਵਾਰਤਾ, ਮੰਤਰਾ ਪਰਵ, ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਵਧ ਅਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ ਦੀ ਕਥਾ, ਫਿਰ ਅਰਘਯਾ ਦੀ ਅਰਪਣ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਜੂਏ ਦੀ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਕਥਾ, ਅਰਣਯਕ ਪਰਵ ਅਤੇ ਕਿਰਮੀਰਾ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਯੁੱਧ—ਕੈਰਾਤ ਹਿੱਸਾ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਲੋਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਲ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਦਯਾ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਵੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਕੁਰੁ ਰਾਜਾ ਦੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਜਟਾਸੁਰ ਦੇ ਵਧ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨੀਵਾਤਕਵਚਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ, ਫਿਰ ਸੱਪ ਦੀ ਕਥਾ, ਅਤੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਦੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ, ਘੋਸ਼ਾ-ਯਾਤਰਾ, ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਵ੍ਰਤ, ਸਲਾਹ ਦਾ ਨਿਰਣੈ, ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਘਟਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਵ੍ਰਿਹਿਦ੍ਰੌਣਿਕਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਜਯਦਰਥ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ, ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੀ ਅਸਚਰਜ ਕਥਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਕੁੰਡਲ ਲੈਣ ਦੀ ਘਟਨਾ, ਫਿਰ ਅਰਣੇਯ ਪਰਵ, ਫਿਰ ਵੀਰਾਟ ਪਰਵ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਚਕ ਦੇ ਵਧ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪਕੜ, ਅਤੇ ਮਤਸਿਆ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਭਿਮਨ्यु ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਦਯੋਗ ਪਰਵ, ਅਸਚਰਜਕ ਅਤੇ ਜਾਣਨਯੋਗ, ਫਿਰ ਸੰਜਯ-ਯਾਨਾ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਜਾਗਣ ਦੀ ਘਟਨਾ, ਸੰਤਸੁਜਾਤਾ ਹਿੱਸਾ—ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਗੁਪਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਨਸੰਧੀ ਹਿੱਸਾ, ਦਿਵਯ ਵਾਰਤਾ, ਮਾਤਲੀ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਗਾਲਵ ਦੇ ਕਰਤਬ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ ਹਿੱਸੇ, ਵੇਨਿਆ ਦੀ ਕਥਾ, ਜਾਮਦਗਨਯ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਡਸ਼ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ, ਵਿਦੂਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੁਕਮ, ਉਦਯੋਗ ਹਿੱਸਾ, ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਮਹਾਨ ਕਰਣਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਸਲਾਹ ਦਾ ਨਿਰਣੈ, ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਦੀ ਅਸਚਰਜਕ ਕਥਾ, ਜੋ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁਰੁ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਥੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਉਲੂਕਾ ਦਾ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਆਉਣਾ, ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਬਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਵਾਰਤਾ, ਅਤੇ ਅਸਚਰਜਕ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਭੂਮੀ ਹਿੱਸਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਦਿਵਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੱਤੀ; ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦੀ ਵਾਰਤਾ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਵਧ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਅਤੇ ਸੰਸ਼ਾਪਤਕਾਂ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਘਟਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਭਿਮਨਯੂ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਕਥਾ, ਵਚਨ ਹਿੱਸਾ, ਜਯਦਰਥ ਦੇ ਵਧ ਅਤੇ ਘਟੋਤਕਚ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣਾਸਤਰ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਰਣਾ ਹਿੱਸਾ, ਫਿਰ ਸ਼ਲਯ ਹਿੱਸਾ, ਫਿਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼, ਅਤੇ ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰਸਵਤ ਹਿੱਸਾ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੌਪਤਿਕ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਐਸ਼ੀਕ ਹਿੱਸਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣੀ ਸੁਦਾਰੁਣ ਹਿੱਸਾ, ਜਲ-ਤਰਪਣ, ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਲਾਪ ਦੀ ਘਟਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਦਧ ਹਿੱਸਾ, ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਅੰਤਯੇਸ਼ਟੀ, ਚਾਰਵਾਕ ਰੂਪ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੀ ਦਬਾਈ, ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਭਿਸ਼ੇਚਨਿਕ ਹਿੱਸਾ, ਧਰਮਰਾਜਾ ਦੀ ਰਾਜਯਗ, ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹਿੱਸਾ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਸਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਾ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਿਕ ਪਰਵ, ਉਚਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਫਿਰ ਸਵਰਗਾਰੋਹਣਿਕ ਪਰਵ, ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਸ਼੍ਰਮਵਾਸ ਪਰਵ, ਜੋ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਘਟਨਾ, ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।