ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਅਜਾਇਬੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਸਿੱਧ, ਚਾਰਣ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਉਥੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ, ਠੰਢੀ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਹਵਾ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਰਾਗ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਦੌੜਦੀ ਫਿਰਦੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਬੇਨਤੀ ਬੈਨਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼-ਮਿਜਾਜ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਦੇਖੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਤੀ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੇਖਿਆ। ਇਹ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖਚਾਖਚ ਸੀ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਲਪਟ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਤਪਸਵੀ, ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵਸਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਅੱਗ ਦੇ ਚੌਕ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਹਰ ਥਾਂ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਵੱਡੇ ਤੇ ਉੱਚੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁਖਦਾਈ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਾਂਗ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਪੈਰ ਪਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਚਿੱਟੇ ਰੇਤ ਦੇ ਟਾਪੂ, ਜਿੱਥੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਝਾਗ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਹਿ ਰਿਹਾ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਉਥੇ ਸੀ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਤਸ਼ਟ ਪਾਠ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ, ਬਾਘਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵੀ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਸੀ, ਜੋ ਉੱਚ-ਭਾਵਨ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਸੀ। ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਨਾਲ ਇੰਝ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ। ਮਾਲਿਨੀ ਟਾਪੂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਢਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਨਰਾ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉਹ ਆਸ਼੍ਰਮ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਮਸਤ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ, ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਚੈਤਰਰਥ ਦੇ ਲੋਕ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ, ਵੱਡੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਅਣਵਰਣਯ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਕਸ਼ਯਪ ਤੇ ਕਨਵਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲਾ। ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ—ਘੋੜੇ, ਪੈਦਲ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ—ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੋ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਵਾਂ।" ਉਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ, ਜੋ ਨੰਦਨਵਨ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਰਾਜ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਉਤਸ਼ਟ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਚਲਾ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਅਥਾਹ ਖਜਾਨਾ ਸੀ; ਆਸ਼੍ਰਮ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਮਧੁ ਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੋਹਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਚੰਭਿਤ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਬਹ੍ਰੀਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਿਗਵੈਦ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤ੍ਰ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਯਜਨ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਆਸ਼੍ਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਯਜਨ ਤੇ ਵੈਦਿਕ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਜੋ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਤੇ ਜੋ ਸੁਰੀਲੇ ਸਾਮ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਸ਼੍ਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ, ਸੁਚਾਰੂ ਤੇ ਭਰੁੰਡਾ ਸਾਮ ਤੇ ਅਥਰਵ ਗੀਤਾਂ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਤਸ਼ਟ ਅਥਰਵਵੇਦ ਪਾਠੀਆਂ, ਪੂਗ ਤੇ ਯਜਨੀਆ ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਗਾਇਕ, ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਹੀ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ। ਹੋਰ ਦੋਹਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਸਹੀ ਸੁਰ ਤੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਆਸ਼੍ਰਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਯਜਨ ਦੀ ਪੰਗਤੀਆਂ, ਤਰਤੀਬ, ਤਰਕ ਤੇ ਆਤਮ ਦੀ ਸਾਰਥਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ, ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬੈਠੇ ਸਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰਕਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰ, ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਜੋ ਤੱਤ-ਗਿਆਨ, ਤਰਕ, ਨਿਰਣੇ, ਵਿਆਕਰਣ, ਛੰਦ, ਨਿਰੁਕਤ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਉਹ ਜੋ ਪਦਾਰਥ, ਕਰਮ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਕਾਰਨ-ਪਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ, ਤੇ ਵਿਆਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੁਣਿਆ, ਜੋ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਉਹ ਨੇ ਉਤਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵਚਨ ਤੇ ਆਹੂਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ, ਤੇ ਵਚਨਬੱਧ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਤਖਤ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੁਜੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਉਤਸ਼ਟ ਤੇ ਮੰਗਲ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਦੇਖ-ਦੇਖ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਜੋ ਕਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਤਪੋਵਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਿਰਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਥਾਂ ਸੀ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਪ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ: "ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਹੈ?" ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੁਵਾਰੀ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵਤਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਨਿਕਲੀ। ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।