ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਨਧ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਬਾਰਾ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਰਿਚੇਯੂ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਯ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਅਨਧ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਤਿਨਾਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਮਤਿਨਾਰਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਤੰਸੁ, ਮਹਾਨਤੀ, ਰਥੋ ਅਤੇ ਦੁਹਯੁ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੁੱਲਣੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੰਸੁ ਨੇ ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ, ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਤੰਸੁ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਲੀਨਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਿਤੂ ਰਾਜਾ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ। ਇਲੀਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਰਥਾਂਤਰਾ ਤੋਂ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਰਗੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ—ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ। ਦੁਸ਼ਯੰਤ, ਸ਼ੂਰਭੀਮ, ਪ੍ਰਵਾਸੁ ਅਤੇ ਵਾਸੁਮਾਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਜਨਮੇਜਯਾ ਜੰਮਿਆ। ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨ ਖਿਆਤੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਮਹਿਲਾ ਪੁਰਖਾ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਓ, ਅਤੇ ਸਾਥ ਹੀ ਸੁਸ਼ਰੂਸ਼ਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸੋ।" ਤਦ ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, "ਪੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ ਮਲੇਛਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰੋ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।" ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਸੀ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਛੱਡੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੀ ਕਰਤਵ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ। ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਸੀ, ਨਾ ਭੁੱਖ ਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਰੋਗ ਦਾ। ਹਰ ਵਰਗ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਪਾਸੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ, ਫਸਲਾਂ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਦੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਮੂਲ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਆਪ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਤਗੜਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਰਤ ਸੀ, ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜਿਹਾ, ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ, ਧੀਰਜ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਰਗੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਨ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਅਧਾਰਤ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ। "ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਂ।" ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਯੰਤ, ਜੋ ਸਿੰਘ ਵਰਗਾ ਨਰਪਤੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਚਾਰ-ਫੌਜੀ ਦਲ ਸਮੇਤ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਗਦਾਂ, ਮੁਸਲਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਵੀਰ ਯੋਧੇ ਸਨ। ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿੰਘ-ਧੁਨੀਆਂ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏਆਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਜਣਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਸੰਘਰਸ਼ਕਾਰੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਾਲੇ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਲੋਕ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਹਿਨਹਿਨਾਹਟ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਜਦੋਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਮੀਣਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੌਣਕ ਵਾਲੀ ਧੁਨੀ ਉਠੀ। ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ, ਇੰਦਰ ਸਮਾਨ, ਵੈਰੀ-ਵਿਧਵੰਸਕ, ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਇਹ ਤਾਂ ਵਜਰਧਾਰੀ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸੂ ਵਰਗਾ ਤਗੜਾ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।" ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਉਂਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ। ਰਾਜਾ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੇ, ਉਸਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਵੀ ਕਾਫੀ ਦੂਰ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ, ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਚਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਧੁਨੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਗੂੰਜ ਉਠੇ। ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਨੰਦਨ ਵਨ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਬਿਲਵ, ਅਰਕ, ਖਦੀਰ, ਕਪਿੱਥ ਤੇ ਢਾਵਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਵਿਅਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।