ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪਏ। ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸੱਚਾ ਪੁੱਰਖਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਹੋਣ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜਤ ਵਧਾਏ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਨਾਮ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰੇ, ਤੇ ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲਏ। ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਵੈਦ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਆਪ ਹਾਂ – ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯਦੁ, ਤੁਰਵਸੁ, ਦੁ੍ਰਹਿਉ ਅਤੇ ਅਨੁ – ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਨਜਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂ, ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਕੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਰੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ, ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮਾਣ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨੇ, ਉਹੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਵਾਰਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਤੇ ਗੁਣੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ—even ਜੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਤੇ ਉੱਤਮ ਹੋਵੇ—ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਵੈਦਾਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਪੁਰੂ ਹੀ ਰਾਜ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਜਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤਿ ਨੇ, ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਯਦੁ, ਤੁਰਵਸੁ, ਦੁ੍ਰਹਿਉ ਅਤੇ ਅਨੁ—ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ—all ਨੂੰ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜ ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਣਵਾਸ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ, ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਉੱਚਤਮ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਯਦੁ ਤੋਂ ਯਾਦਵ, ਤੁਰਵਸੁ ਤੋਂ ਯਵਨ, ਦੁ੍ਰਹਿਉ ਤੋਂ ਭੋਜ, ਤੇ ਅਨੁ ਤੋਂ ਮਲੇੱਛ ਜਾਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ। ਪੁਰੂ ਤੋਂ ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਚਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਵੰਸ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਆਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤਿ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵਣਵਾਸ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਫਲ ਤੇ ਕੰਦ-ਮੂਲ ਖਾ ਕੇ, ਸਿਆਮ ਰਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਬੀਤਿਆ ਕਿ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਥੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਝੂਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਥੋਂ, ਵਾਸੁਮਤ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਸ਼ਟਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁੜ ਸਵਰਗ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਤਾਰਦਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਵਰਗ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਭ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਯਯਾਤਿ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਕਰਤੱਬ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸੀ, ਸਭ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਯਾਤਿ ਦੀ ਅੱਗੇ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦਾਇਕ ਹੈ।" ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰੂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਪ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ। ਉਹ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਮ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, gleaner ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ਖਾਦਾ। ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਤੀਹ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ, ਬੋਲਣ ਤੇ ਮਨ ਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਤੇ ਰਹਿਆ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਵਿਚ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਤੀਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਾਧਿਆ, ਮਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਵਸੁਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਨੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਚਿਰਕਾਲ ਲਈ ਉੱਥੇ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂ ਨੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੇਰੀ ਬੁੱਢਾਪਾ ਸਹਾਰਿਆ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਕੀ ਆਖਿਆ? ਸੱਚ ਦੱਸ।" ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇਰੀ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਨ।" "ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਧੋਖਾ ਜਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ, ਈਰਖਾ ਜਾਂ ਵੈਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।" "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਉ, ਵੱਡੇ, ਵਿਦਵਾਨ, ਤਪਸਵੀ ਜਾਂ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਦੀ ਕਥਾ, ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਮ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ।