ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ, ਅਤੇ ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਅਤੇ ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਸੰਧੀ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ, ਜੋ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਰਾਜਸੀ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਲਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਵਿਖੇ ਲਹੂ ਦੇ ਪੰਜ ਤਲਾਬ ਬਣਾਏ। ਉਹਨਾਂ ਤਲਾਬਾਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ—ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਿਤਰ, ਰੀਕਿਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਰਾਮ, ਰਾਮ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਵਾਨਤਾ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੁੱਬੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਗਵ!” ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ: “ਹੇ ਮਹਾਨ ਉਜਲਤਾ ਵਾਲੇ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ।” ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਜੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ—ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿਓ—ਇਹੀ ਵਰ ਮੈਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਇਹ ਤਲਾਬ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਣ।” ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, “ਮਾਫ ਕਰ,” ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਹਿੰਸਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਖੇਤਰ, ਜਿੱਥੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤਲਾਬ ਸਨ, ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਥਾਂ ਪਛਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕਲੀ ਅਤੇ ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਸੰਧੀ ਆਈ, ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਵਿਖੇ ਕੁਰੁਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਵਿਚ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਅਠਾਰਾਂ ਫੌਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ। ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਯੋਧੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ; ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਧਰਤੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨੋ। ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ “ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ” ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ; ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਸਚਾਈ ਨਾਲ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸੋ। ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ—ਮਨੁੱਖ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਅਤੇ ਹਾਥੀ—ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ, ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਥ, ਇੱਕ ਹਾਥੀ, ਪੰਜ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਘੋੜੇ—ਇਸ ਨੂੰ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, “ਪੱਟੀ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਪੱਟੀਆਂ ਨੂੰ “ਸੇਨਮੁਖ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਸੇਨਮੁਖ “ਗੁਲਮਾ” ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਗੁਲਮਾਂ ਨੂੰ “ਗਣਾ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗਣਾਂ “ਵਹਿਨੀ” ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਵਹਿਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ “ਪ੍ਰਿਤਣ” ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਿਤਣਾਂ “ਚਮੂ” ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਚਮੂਆਂ “ਅਨੀਕਿਨੀ” ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦਸ ਅਨੀਕਿਨੀਆਂ “ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ” ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਵਿਚ ਰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕੀ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਅਤੇ, ਉੱਤੇ, ਅੱਠ ਸੌ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੱਤਾ—ਇਹ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਜਾਣੋ: ਇਕ ਲੱਖ, ਅਤੇ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ; ਅਤੇ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤੋ, ਪਚਾਸ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਮਨੁੱਖ ਵੀ। ਪੈਂਸਠ ਹਜ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੀਆਂ—ਇਕ ਸੌ ਛੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਠੀਕ ਗਿਣਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸੇ ਨੂੰ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਓ। ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਕੁਰੁਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਲਈ ਅਠਾਰਾਂ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਹ ਸਭ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਚਲਾਂ ਨਾਲ, ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਬਣਾਕੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ। ਭੀਸ਼ਮ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ, ਦਸ ਦਿਨ ਜੰਗ ਲੜੇ; ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਪੰਜ ਦਿਨ ਕੁਰੁ ਫੌਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਕਰਣਾ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਦੋ ਦਿਨ ਜੰਗ ਲੜਿਆ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਲਯ ਨੇ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਚੀ ਕਥਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ੌਣਕ, ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਸੁਣਾਈ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ—ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਪੌਸ਼ਯ, ਪੌਲੋਮਾ, ਅਤੇ ਅਸਤੀਕਾ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥ ਅਤੇ ਭਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਐਸਾ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਵਿਰਾਗ seekers of liberation ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮੂਲ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕਥਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਹ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ, ਕਵੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੀਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਉਤਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੁੱਧੀ, ਇਸ ਉੱਚੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਬੋਲੀ—ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਉਚਾਰਾਂ ਸਮੇਤ—ਜਗਤ ਅਤੇ ਵੈਦਕ ਵਿਦਿਆ ਵਾਂਗ ਆਰਾਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਸੁਖਮ ਅਰਥਾਂ, ਵਾਜਬ ਤਰਕ, ਅਤੇ ਵੈਦਕ ਮਤਲਬਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ...