ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮਹਾਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਸ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਨਸੀਬ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਸੀਮਾ ਲੰਘੀ ਹੈ। ਹੇ ਕਵੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਇੱਛਾ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਧਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਜੈਯ ਬੁੱਢਾਪਾ ਤੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲਵੇਗਾ। ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰੁਤ ਮੰਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨਵ ਨਰਪਤੀ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਉਹ ਰੁਤ ਦਿੱਤਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੁਰਖ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਵੇਦ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸਨੂੰ ਗਰਭ ਨਾਸਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਯੋਗ੍ਯ ਮਹਿਲਾ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਪੁਰਖ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗਰਭ ਨਾਸਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਮੰਗੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਖਵਾਲੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਹ ਸਭ ਕਾਰਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਧਰਮ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਇਸ ਕਰਤੂਤ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਝੂਠੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਹੁਸ਼ ਵੰਸ਼ੀ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਾਜ਼ ਉਸ਼ਨਾ (ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ) ਨੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਤੁਰੰਤ, ਉਸ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਜਵਾਨੀ ਛੱਡ ਗਈ ਅਤੇ ਬੁੱਢਾਪਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਛਾ ਗਿਆ। ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਮਿਹਰ ਕਰੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਬੁੱਢਾਪਾ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਡੋਲੇ।” ਉਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ: ਤੈਨੂੰ ਬੁੱਢਾਪਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਇਹ ਬੁੱਢਾਪਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਜੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜ, ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਮਿਲਣ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਓ।” ਉਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ, ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਨਹੁਸ਼ ਪੁੱਤਰ। ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰ, ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ, ਚਿਰੰ ਜੀਵੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।” ਜਦੋਂ ਯਯਾਤੀ ਬੁੱਢਾਪੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਯਦੁ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਪੁੱਤਰ, ਮੈਨੂੰ ਬੁੱਢਾਪਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਕਾਵ੍ਯ ਉਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਅਜੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਯਦੁ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਅਤੇ ਬੁੱਢਾਪਾ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਸਕਾਂ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਾਪ ਤੇ ਬੁੱਢਾਪਾ ਮੁੜ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।” ਯਦੁ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਬੁੱਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਨਿਰਣੈ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ। ਚਿੱਟੀ ਦਾੜ੍ਹੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਬੁੱਢਾਪੇ ਨਾਲ ਢਿੱਲਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਝੁਰੜੀਆਂ ਪੈ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਪਤਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹ ਬੁੱਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਵਧ ਕਰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਚੁਣੋ।” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਪਦ ਲਈ ਅਯੋਗ, ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਤੇਰੀ ਹੀ ਰਹੇਗੀ।” ਯਦੁ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰਣ ਉਪਰੰਤ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੁਰਵਸੁ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੁਰਵਸੁ, ਤੂੰ ਇਹ ਬੁੱਢਾਪੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਲੈ ਲੈ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਸੁਖ ਭੋਗਾਂਗਾ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਮੁੜ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।” ਤੁਰਵਸੁ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਇਹ ਬੁੱਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸੋਹਣੇਪਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ, ਤੁਰਵਸੁ, ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੂੰ ਉਲਟੇ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਨੀਚਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇਂਗਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਲਗਾਅ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਸ਼ੂ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਮਲੇਛ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰਵਸੁ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦ੍ਰੁਹਯੁ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਤੂੰ ਇਹ ਬੁੱਢਾਪਾ ਲੈ ਲੈ, ਜੋ ਰੰਗ ਤੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ; ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦੇ।” “ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਮੁੜ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।” ਦ੍ਰੁਹਯੁ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਬੁੱਢਾ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਹਾਥੀ, ਨਾ ਰਥ, ਨਾ ਘੋੜਾ, ਨਾ ਮਹਿਲਾ ਦਾ ਸੁਖ ਭੋਗ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਲੜਖੜਾਉਂਦੀ ਹੈ—ਐਸਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ, ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਿੱਥੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਹੌਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਗਧੇ ਹਨ, ਨਾ ਬੱਕਰੀਆਂ, ਨਾ ਗਾਵਾਂ, ਨਾ ਪਲੰਕ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਤੇ ਬੇੜੀਆਂ ਨਾਲ ਪਾਰ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।” ਫਿਰ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਨੁ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਇਹ ਬੁੱਢਾਪੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਲੈ ਲੈ; ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂਗਾ।” ਅਨੁ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਬੁੱਢਾ ਮਨੁੱਖ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਣਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਐਸਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਬੁੱਢਾਪੇ ਦੀ ਖ਼ਾਮੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬੁੱਢਾਪਾ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕੋਲ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।