ਉਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ, ਪਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮੁੰਡੇ ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸਤਰੀ (ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ) ਕੁਝ ਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੋਈ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਾ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਕੇ ਖੜੀ ਰਹੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕੁਝ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ। ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇ ਸਕਿਆ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੁਝ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਉਹ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਡਰਿਆ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ‘ਕੋਈ ਰਿਸ਼ੀ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ’, ਇਹ ਸਚ ਹੈ, ਹੇ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ। ਮੈਂ ਧਰਮ ਤੇ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਤੀ ਚੁਣਿਆ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੁਣਿਆ। ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋਸਤ ਦੀ ਪਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ। ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੜੀ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣੀ ਹਾਂ। ਪਰ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਤਾਂ ਤੈਥੋਂ ਵੀ ਵਧ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ—ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ? ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈਏ, ਤੇਰੇ ਪਿਓ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਹਨ, ਇਕੱਠਿਆਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਤੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ।” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜੀ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣੀ, ਤੂੰ ਉਹ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜਲਣ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਵੱਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਉਤਾਰ ਕੇ ਪਾਸੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਜਦਕਿ ਉਹ ਗੋਰੀ-ਕਾਲੀ (ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ) ਅਚਾਨਕ ਉੱਠੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਵੀ (ਉਸ਼ਨਸ) ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਵਾਪਸ ਨਾ ਮੁੜੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਆਖਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਵੀ ਉਸ਼ਨਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਝੁਕ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਅਧਰਮ ਦਾ ਰਾਹ ਚੱਲ ਪਿਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਾਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਜੇ ਯਯਾਤੀ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ, ਹੇ ਪਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੜੀ ਦੁੱਖੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਸ ਨੇ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਕਵੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹਾਂ।” ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਵੀ ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਜਵਾਨੀ ਛੱਡ ਕੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ। ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਵੰਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਮਿਹਰ ਕਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਬੁਢਾਪਾ ਮੈਨੂੰ ਪੀੜਾ ਨਾ ਦੇਵੇ।” ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ: ਤੈਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਬੁਢਾਪਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜ, ਪੂਣ ਤੇ ਯਸ਼ ਮਿਲਣ; ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਵੇ।” ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਬੁਢਾਪਾ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ, ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਨਹੁਸ਼ ਪੂਤ੍ਰ; ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕਰ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਪੁੱਤਰ ਯਦੁ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਕਾਵ੍ਯ ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ। ਯਦੁ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਸਕਾਂ। ਪਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੂਰੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਤੇਰਾ ਪਾਪ ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।” ਉਸ ਉੱਤੇ ਯਦੁ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।