ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨਹੁਸ਼, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਨਹੁਸ਼ ਤੋਂ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ—ਜੋ ਵਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ—ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਤਾ: ਧ੍ਰੁਯੁ, ਅਨੁ ਅਤੇ ਪੁਰੁ। ਇਕ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਿਸਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਯਯਾਤੀ ਨਾਲ ਇਕ ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਈ। ਉੱਥੇ, ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਬੱਚੇ ਕਿਨੇ ਹਨ, ਰਾਜਨ? ਇਹਦੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਤੇ ਚਮਕ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਲਗਦੇ ਹਨ।" ਉਸਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬੱਚੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ?" ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ। ਦੇਵਯਾਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੋ।" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਹਾਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਕੀ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੋ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ—ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ?" ਉਹ ਨੇ ਫਿਰ ਪੂਰੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਦੱਸਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਇਆ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਆਏ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਰੋਦੇ ਹੋਏ, ਬੱਚੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਕੁਝ ਨਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਆਈ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ; ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕੁਝ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ ਕੁਝ ਬੋਲ ਨਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਸੁੰਦਰੋ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਦਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਹ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ? ਤੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।" "ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ, 'ਰਿਸ਼ੀ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ,' ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੁਣਿਆ। ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋਸਤ ਦੀ ਪਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੁੰਦਰੋ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੜੀ। ਪਰ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ—ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ?" "ਸਾਡਾ ਦੋਵਾਂ, ਸੁਭਾਗੀ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ, ਇਕਠੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਪਤੀ ਦਾ ਆਦਰ ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ।" "ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੀ; ਤੂੰ ਉਹ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ਼ਰਮਿੰਦੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦਕਿ ਕਾਲੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਉਠੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਜੂ, ਉਹ ਕਵੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਤੁਰ ਪਈ। ਰਾਜਾ, ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਮੁੜਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਕਿਹਾ, ਹੰਜੂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਵੀ ਉਸ਼ਨਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਮ ਸਕਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਭਰਗਵ ਵੰਸ਼ੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਧਰਮ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਧਰਮ ਦਾ ਰਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ, ਵਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ, ਵੱਡਾ ਅਨਿਆਇਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ, ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਅਭਾਗੀ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਭਰਗਵ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਸਨੇ ਸੀਮਾ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਕਵੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹਾਂ।" "ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜਦਕਿ ਤੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਧਰਮ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ, ਅਜੇਹੀ ਉਮਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ, ਜਦਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਇਕ-ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਮੰਗਿਆ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਤਾ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਪੁਰਖ, ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਮੰਗਣ 'ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਦਿਆ ਅਨੁਸਾਰ 'ਭ੍ਰੂਣ-ਹੰਤਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ, ਯੋਗਯ, ਇਸਤਰੀ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਮੰਗੇ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਗਿਆਨੀ ਉਸਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਭ੍ਰੂਣ-ਹੰਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਮੰਗੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਉਹ (ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ) ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ।" "ਇਹ ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਭਰਗਵ ਵੰਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਸੋਚ ਕੇ, 'ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਧਰਮ ਹੈ।' ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੋ।" "ਨਿਸਚਿਤ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਆਸਰੀ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ; ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ, ਝੂਠਾ ਵਿਵਹਾਰ ਚੋਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਹੁਸ਼ ਵੰਸ਼ੀ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਯਾਤੀ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰੋਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਵੀ ਉਸ਼ਨਸ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਜਵਾਨੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਗਿਆ।