ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂਨੂੰ ਕੋਈ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉੱਚ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਪਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂਨੂੰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਰੋਸ ਨਹੀਂ।" ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਭਾਰਗਵੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ—ਯਦੁ ਅਤੇ ਤੁਰਵਸੁ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੋਣ। ਇਕ ਵਾਰ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਮਧੁ ਮਿਲੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪਾਈ। ਉਹ ਲਾਲ-ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਪਿਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ; ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦੇਵਯਾਨੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਰੋਈ, ਗਾਈ ਅਤੇ ਨੱਚੀ, ਅਤੇ ਬੇਸੁਧ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੋਈ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ, "ਤੁਸੀਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹੋ—ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ? ਇਸ ਇਕੱਲੇ ਤੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਲਈ ਆਏ ਹੋ?" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾ।" ਦੇਵਯਾਨੀ ਜਦ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਨਾਹੂਸ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਨਕਿਆ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਹੂਸ਼ ਨੇ ਮੂਕ, ਲੰਗੜੇ, ਬੁੱਢੇ ਅਤੇ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਰਾਜਾ ਨਾਹੂਸ਼ ਨੇ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ, ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ: ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਅਨੁ ਅਤੇ ਪੁਰੁ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਕ ਇਕਾਂਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬੜੀ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਮੁੰਡੇ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ? ਇਹ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੁੰਡਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਕੌਣ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ?" ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ। ਦੇਵਯਾਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੀਂ।" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਾਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਕੀ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਓ? ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ?" ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਠੀਕ ਠੀਕ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" ਤਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ; ਪਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਮੁੰਡੇ ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਮੁੰਹ ਮੋੜ ਕੇ ਖੜੀ ਰਹੀ। ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕੁਝ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦੇ ਸਕਿਆ, ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਜੋ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਸੁੰਦਰੇ, ਤੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈਂ; ਪਰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਗਲਤ ਕੀਤਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮੇਰੀ ਅਪ੍ਰੀਤੀ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਤੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਚਲਣ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਡਰਦੀ।" "ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ, 'ਰਿਸ਼ੀ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ', ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਸੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ। ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਡਰਦੀ। ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਤੀ ਚੁਣਿਆ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੁਣਿਆ। ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਪਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਸ਼ੀਲਏ।" "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਆਰੀ ਹੈਂ। ਪਰ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਤੈਥੋਂ ਵੀ ਵਧ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ—ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ? ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈਏ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ, ਇਕੱਠੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸਲਈ ਪਤੀ ਦਾ ਆਦਰ ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਜੀਊਂ। ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੀ; ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਅਪ੍ਰੀਤੀ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਵੱਲ, ਜੋ ਸ਼ਰਮੀ ਹੋਈ ਖੜੀ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦਕਿ ਉਹ ਕਾਲੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਉਠੀ, ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਜੂ ਭਰ ਆਏ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਵੀ (ਉਸ਼ਨਸ) ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ। ਰਾਜਾ, ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ; ਪਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਵੱਖਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਅੱਖਾਂ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਵੀ ਉਸ਼ਨਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਝੁਕ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਅਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।