ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, "ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਸੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਿਭਾਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਮੰਗੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਉਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੰਗ ਰਹੀ ਹੈਂ—ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?" "ਚਾਹੇ ਧਨ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਹੋਰ ਕੁਝ, ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਰਾਜ ਵੀ, ਹਸਦੀ ਹੋਈ, ਤੂੰ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ," ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਪਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਅਮਲ ਕਰ ਸਕਾਂ।" "ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਧਨ-ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਪਤਨੀ, ਨੌਕਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ; ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਉਹ ਸਬੰਧੀ ਹਨ," ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ। "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਸਵੈ-ਭੂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ; ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੀ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਲਕੜ ਨਹੀਂ।" "ਮੈਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਸਾਥੀ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਅਧੀਨ ਹਾਂ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ; ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਮੈਂ—ਦੋਵੇਂ—ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪਾਲ," ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਹਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਮਸਤਕ ਵਾਲੀ, ਹਸਦੀ-ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਗਰਭ ਧਾਰਿਆ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਜਨ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੌਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵ-ਸਮਾਨ ਦਿੱਖ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਤਾਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੰਦਨਕੁਟ ਵਿੱਚ, ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ, ਪਰ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਰਾਜਾ ਲਈ, ਇਕ ਉੱਤਾਂ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਮੀਂਹ, ਜਾਂ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ, ਰਾਜਾ ਲਈ ਸੀ; ਐਸਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਸਦੀ-ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਕੋਲ ਆਈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: "ਇੱਕ ਵੈਦਵਾਨ, ਧਰਮ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ; ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵਰ ਮੰਗਿਆ।" "ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ, ਹਸਦੀ ਹੋਈ; ਮੈਂ ਕੋਈ ਅਯੋਗ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਹਸਦੀ ਹੋਈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਦੀ ਹਾਂ।" "ਜੇ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਡਰਪੋਕ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਵੰਸ਼, ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" "ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤਪ ਅਤੇ ਉਰਜਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦਿੱਖਦਾ ਸੀ, ਮੈਂ, ਹਸਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।" "ਜੇ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਰੁੱਸ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਤੂੰ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਹਸਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਗਵੀ (ਦੇਵਯਾਨੀ) ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ: ਯਾਦੁ ਅਤੇ ਤੁਰਵਸੁ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਣੂ ਵਾਂਗ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਨੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਮਧੂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਮਦਿਰਾ ਪਿਲਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਲਾਲ-ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਮਦਿਰਾ ਪਿਲਾਈ; ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੀ ਕੇ, ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਰੋਈ, ਗਾਈ, ਨੱਚੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਵਿਆਖਿਆਤ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈਂ—ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈਂ?" "ਓ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਭਯਾਨਕ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਇੱਥੇ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ।" ਜਦੋਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਅਤੇ ਪਾਪ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮਝ ਕੇ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮੂਕ, ਲੰਗੜੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਅਪਾਹਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨਹੁਸ਼, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਨੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੰਬੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਤੋਂ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ, ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ: ਦੁਰ੍ਹਯੁ, ਅਨੁ, ਅਤੇ ਪੁਰੁ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਹਸਦੀ-ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਯਯਾਤਿ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵ-ਸਮਾਨ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਮੁੰਡੇ ਕਿਸ ਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਹਨ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਯਾ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੁੰਡਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ?" "ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ। ਦੇਵਯਾਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ।" "ਤੁਾਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਕੀ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੋ? ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ—ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ?" "ਜੋ ਹੈ, ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ— ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕਥਾ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਜਿੱਥੇ ਵਚਨ, ਧਰਮ, ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ, ਰਾਜਾ, ਰਾਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀਆਂ।