ਹੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿੱਝ ਜਾਂ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਰੋਕਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੈ? ਇੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਵਿੱਝ ਇੱਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਇਕ ਨੂੰ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੁਰਾਤਨ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸੀ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਮੀਰ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਲੈ ਲਵੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਦਿਤਾ ਜਾਂ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਠਹਿਰੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਦੀ ਹਾਂ। ਨੌਕਰਨੀ, ਤੁਰੰਤ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੌਕਰਨੀ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਸੁਣਾਇਆ। ਇਹ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆਇਆ। ਜਦ ਸ਼ੁਕ੍ਰਚਾਰਯ ਜੀ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਯਯਾਤੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਾਵ્ય ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਫੜਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ; ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀ।" "ਇੱਕ ਨਿਆਂ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਠੀਕ; ਪਰ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਚ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।" "ਹੇ ਵੱਡੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਆਪ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਾਂ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਰਗਵ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਆਵੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਧੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਜਿਹੜਾ ਵਰਦਾਨ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਸੁਣੋ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਛੋਟਾ ਨਾ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਦੇਵਯਾਨੀ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਉਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਅਤੁੱਲ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।" "ਇਹ ਕੁਆਰੀ, ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਕਰੋ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਯਾੜਾ (ਸਯਾ) ਵਿੱਚ ਨਾ ਬੁਲਾਓ।" "ਉਸਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਉ, ਪਰ ਨਾ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ, ਨਾ ਛੂਹੋ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਲਵੋ—ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ—ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨੋ-ਵਾਂਛਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਚਾਰਯ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁਭ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਕ੍ਰਚਾਰਯ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕੁਆਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੁਦ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਤੋਂ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਵੱਡਾ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਕ੍ਰਚਾਰਯ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਯਯਾਤੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਇੰਦਰਪੁਰੀ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਲਈ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਥੇ ਵਸਾਇਆ। ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ, ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਦਾਸੀਆਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ—ਕਪੜੇ, ਭੋਜਨ, ਪਾਨੀ—ਨਾਲ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਰਹੀ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਕਈ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਇਕੱਠਿਆਂ ਖੇਡਦੀਆਂ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਕਈ ਸਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਦ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ, ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ (ਰੁਤੂ) ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ। ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ, ਸਾਰੇ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਦਰਖਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਫੜੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਤੀ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦੁਖ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ: "ਅਸ਼ੋਕ, ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਨ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੱਚ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਪਤੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਫਿਰ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਹਾ: "ਮੇਰਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਪਤੀ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਜਾਂ, ਕੀ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਸੁਖ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?" "ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਮੈਂ ਵਿਅਰਥ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਚੁਣਿਆ, ਮੈਂ ਵੀ ਚੁਣਦੀ ਹਾਂ।" "ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਦੇਵੇ; ਸ਼ਾਇਦ ਹੁਣ ਉਹ ਧਰਮੀਕ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਚੁਪਚਾਪ ਮਿਲੇ।" "ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਪਤੀ ਮੰਗਦੀ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੈਂ ਝਲਕ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ।" ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਆਈ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੋਲ ਪਈ: "ਸੋਮਾ, ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਯਮ, ਵਰੁਣ ਜਾਂ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ, ਕੌਣ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ?" "ਸੌੰਦਰ, ਕੁਲ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਮੰਗਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਰਪਤੀ।" "ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ, ਦੈਤਿਆ ਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਧੀ ਹੋ; ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਸੂਈ ਦੀ ਨੋਕ ਜਿਤੀ ਵੀ ਖੋਟ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ।" "ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ; ਉਸ਼ਨਸ ਕਵੀ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਜਦ ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ: 'ਇਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਤੇਰੇ ਸਯਾੜਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਵੇ।