ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਦਾਸੀ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਹੈ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ।” ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਪਰ ਇਹ ਤੇਰੀ ਸਾਥੀ, ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਭ੍ਰੂ ਵਾਲੀ? ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, “ਨਾ ਇਹ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਨਾ ਗੰਧਰਵੀ, ਨਾ ਯਕਸ਼ੀ, ਨਾ ਕਿਨਨਰੀ—ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਐਸਾ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੌਂਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਹਰ ਗਹਿਣਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਿਸਚਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਿਸੇ ਭਾਗ ਜਾਂ ਤਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਭ੍ਰੂ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਨਿਮਣੀ ਹੋ ਗਈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਦਾਸੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ; ਨਿਸਚਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਿਸੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ—ਇਹ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਹੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਸ਼, ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਧਾਨ ਉੱਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ, ਅਜੀਬ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਕਰ। ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਤੇ ਪਹਿਰਾਵਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਕੌਣ ਹੈ?” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹਾਂ, ਯਯਾਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ।” ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹੈਂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ?” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਮ੍ਰਿਦੁ ਕੁੜੀ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ।” ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਹਨ; ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ—ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਪਤੀ ਬਣ।” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਦਾਨਵ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਸ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ; ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, ‘ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਮੇਰੀ ਰਾਣੀ ਹੋਵੇਗੀ,’ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।” ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਉਸ਼ਨਾਸ ਦੀ ਧੀ, ਜਾਣ ਲੈ: ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ; ਰਾਜੇ, ਤੇਰੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਿਆਹ ਸਕਦੇ।” “ਪਰਾਇਆ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ, ਇੱਕੋ ਕੁਲ ਦੀ ਔਰਤ, ਪਤਿਤ ਔਰਤ, ਪੂਤ੍ਰ-ਵਧੂ, ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦੀ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ, ਬਿਮਾਰ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।” ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਰਾਜ-ਪਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਰਾਜ-ਪਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਨਾਲ; ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਨਾਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਚਾਹੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।” “ਚਾਰ ਵਰਗ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਹੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।” “ਇਹ ਹੱਥ ਫੜਨ ਦੀ ਰੀਤ, ਹੇ ਨਾਹੁਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।” “ਮੇਰੇ ਵਰਗ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਦਾ ਹੱਥ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਰਦ ਕਿਵੇਂ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ?” “ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਸੰਪੂਰਨ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਜਾਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਅਟੱਲ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਜਾਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਸ਼?” ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਇੱਕ ਸੱਪ ਇੱਕ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਹਥਿਆਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।” “ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਧ ਕੇ ਅਟੱਲ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।” “ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ।” “ਇਕ ਪਲ ਰੁਕ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਦੀ ਹਾਂ। ਨਰਸ, ਜਲਦੀ ਜਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਯਜਨ ਹੋਵੇ। ਨਾਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।” ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਰਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਣਦੇ ਹੀ, ਭਾਰਗਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆ। ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ, ਯਯਾਤੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਰਾਜਾ ਨਾਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਮਸਕਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇ, ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀ।” “ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਠੀਕ ਹੈ; ਪਰ ਨਾਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਕਾਚਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।” ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਧੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਆਪ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਾਂ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਾਤੀ-ਮਿਸ਼ਰਣ ਕਰਕੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨਾਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।” ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਰਗਵ, ਇਹ ਜਾਤੀ-ਮਿਸ਼ਰਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਸੌਂਪਦਾ ਹਾਂ।” ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਵਰ ਲੈ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ ਨਾ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦੋਸ਼ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” “ਦੇਵਯਾਨੀ, ਸੋਹਣੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਲੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਅਤੁੱਲ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।” “ਅਤੇ ਇਹ ਕੁੜੀ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ, ਵੀ ਤੇਰੀ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬੁਲਾਓ।” “ਉਸ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਓ, ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰ, ਨਾ ਛੂਹੋ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਲੈ—ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ—ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁਭ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਸ਼ੁਕਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੋਂ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਵੱਡਾ ਧਨ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਕਰ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਿਤ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਯਯਾਤੀ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ—which ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਰਗਾ ਸੀ—ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਬਾਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ।