ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰੰਭਿਕ ਅਧਿਆਇਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਜੀ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰਾਜ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਨਾਹਕ ਮੌਤ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਹੋਈ ਅਨਿਆਇਕ ਹਾਨੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੁਟੁੰਬ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਜੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਧੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰੇ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਚੀਖ਼ੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਖਰਾਬ ਹੋਵੇਗੀ। ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਜੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਠੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋ।" ਪਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਨਾ ਅਧਰਮ, ਨਾ ਝੂਠ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਵਿਚ ਧਰਮ ਤੇ ਸੱਚ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।" ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਉ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੁਟੁੰਬ ਸਮੇਤ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਆਸੁਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਜਾਓ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜੋ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਹੋਈ ਹਾਨੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਦੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਸ ਦੇਵਯਾਨੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਮਨਾਵੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਇੰਦਰ ਲਈ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਦੌਲਤ, ਹਾਥੀ, ਗਾਂ, ਘੋੜੇ—ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਹਨ, ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਜੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਨੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ। ਉਹ ਦੇਵਯਾਨੀ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਦੱਸਿਆ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ; ਰਾਜਾ ਖੁਦ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੇ।" ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਆਪਣੇ ਕੁਟੁੰਬ ਸਮੇਤ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਮਨਾਓ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਪਿਤਾ ਜਿਹੀ ਹੋ। ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਔਖੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿਓ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲੇ।" ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਉਠ, ਨਰਸ, ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਲਿਆ; ਦੇਵਯਾਨੀ ਜੋ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਕਰੇ।" ਨਰਸ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਉਠ, ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਆਪਣੇ ਕੁਟੁੰਬ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ।" ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ "ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਆਵੇ।" ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੇ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਕਰਾਂਗੀ।" ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਪਲਕੀਨ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਕ ਬਣ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਪਿਓ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵੇ, ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗੀ।" ਪਰ ਉਹ ਆਖਦੀ, "ਮੈਂ ਉਹ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਹਾਂ ਜੋ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦਾਸੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ?" ਉਹ ਆਖਦੀ, "ਜੋ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਕੁਟੁੰਬ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗੀ।" ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਵਲੋਂ ਦਾਸੀ ਬਣਨ ਦੀ ਵਾਅਦਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਪਿਤਾ; ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਗਿਆਨ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਹੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਟੁੰਬ ਸਮੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਹਾਰ ਮਿਲੇ ਤੇ ਆਦਰ ਮਿਲਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਆਰੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਸੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਸਮੇਤ, ਉਸੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੇਡਣ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਮਦਿਰਾ ਪੀਂਦੇ, ਫਲ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਅੰਜਨ ਖਾਂਦੇ, ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਥਕ ਕੇ ਪਾਣੀ ਲੱਭਣ ਆਇਆ। ਉਹ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਡਦੇ, ਪੀਂਦੇ, ਸੁੰਦਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਕੁਆਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਖਰੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਬੈਠੀ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਪੈਰ ਮਲਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਆਰੀਆਂ ਗਾਉਣ, ਨੱਚਣ, ਵਾਜਾ ਵਜਾਉਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਲਜਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕੁਆਰੀਆਂ ਤੇ ਦੋ ਕੁਆਰੀਆਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰੋ, ਤੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸੁਣੋ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਕਟ, ਸੰਤੋਖ, ਤੇ ਨਵੀਂ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।