ਕਚਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਕੋਲ ਸੌ ਸਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਜਦ ਉਸਨੇ ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਜਦ ਕਚਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਕਚਾ ਨੂੰ ਬੜੀ ਇज्जਤ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਅੰਗੀਰਸ ਦੇ ਪੋਤੇ, ਤੇਰਾ ਚਲਣ, ਤੇਰਾ ਵੰਸ਼, ਤੇਰੀ ਗਿਆਨ, ਤੇਰੀ ਤਪਸਿਆ, ਤੇਰੀ ਸਯਮ—ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਅੰਗੀਰਸ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵੀ ਇज्जਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸਮਝੋ; ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸਯਮ ਵਿਚ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।" "ਤੂੰ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੀਂ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਗਤ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਹੀ ਢੰਗ ਵਿਚ, ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ।" ਕਚਾ ਨੇ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਈ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈਂ; ਪਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ, ਦੇਵਯਾਨੀ, ਤੂੰ ਵੀ; ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨਾ ਆਖ।" "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਦਾ ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਹੈਂ।" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਯਾਦ ਕਰਵਾਇਆ, "ਜਦ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਤਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਪਿਆਰ ਰੱਖਿਆ, ਉਹ ਅੱਜ ਯਾਦ ਕਰ।" "ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਭਗਤੀ ਤੇਰੀ ਲਈ ਰੱਖੀ; ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਭਗਤ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ।" ਕਚਾ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਦੇਵਯਾਨੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਦੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੈਂ।" "ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ, ਚੌੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਦਰਮਾਂ ਜਿਹੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੀ, ਰਹੀ ਹੈਂ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਵੀ ਰਹਿਆ ਹਾਂ, ਕਵਯਾ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿਚ।" "ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈਂ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ; ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨਾ ਆਖ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਰੋਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਚੰਗਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ। ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਕਹਾਣੀ ਦੁਬਾਰਾ ਆਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੌਕਸ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰ।" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਕਚਾ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗੀ।" ਕਚਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਧੀ ਮੰਨ ਕੇ ਠੁਕਰਾਇਆ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ।" "ਪੁਰਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵਯਾਨੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਕਿ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਣਯੋਗ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ; ਕੋਈ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰਾ ਹੱਥ ਵਿਵਾਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫੜੇਗਾ।" "ਤੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਫਲ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗੀ; ਪਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਫਲ ਲਵੇਗੀ।" ਇਹ ਸਭ ਆਖ ਕੇ, ਕਚਾ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਤਿ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਆਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਚਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਸਮੇਤ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੀ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤੂਤ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੀਤੀ, ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਟਾਵੇਗੀ; ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲਵੇਂਗਾ।" ਜਦ ਕਚਾ ਨੇ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ; ਕਚਾ ਤੋਂ ਵਿਦਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦ੍ਰ) ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤ, ਦੁਸ਼ਮਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ, ਪੁਰੰਦਰ!" ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ," ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ; ਉਸਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਜਦ ਕੁੜੀਆਂ ਚੈਤ੍ਰਰਥ ਜਿਹੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਪਵਨ ਬਣ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਸਤ੍ਰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਜਦ ਕੁੜੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਹਰ ਇਕ ਨੇ ਜੋ ਵੀ ਵਸਤ੍ਰ ਹੱਥ ਆਇਆ, ਉਹ ਪਾ ਲਿਆ। ਇਥੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਵਸਤ੍ਰ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈਂ, ਅਸੁਰ ਦੀ ਧੀ, ਮੇਰਾ ਵਸਤ੍ਰ ਕਿਉਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ? ਇਹ ਅਚੰਗੀ ਚਲਣ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ।" "ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਬੈਠਾ ਜਾਂ ਲੈਟਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ, ਬਹੁਤ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ।" "ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਮੰਗਦਾ, ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਪਾਉਂਦਾ, ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ, ਪਰ ਲੈਂਦਾ ਨਹੀਂ।" "ਹੁਣ ਮੰਗ, ਹੁਣ ਸ਼ਾਪ ਦੇ, ਹੁਣ ਵੈਰ ਕਰ, ਹੁਣ ਗੁੱਸਾ ਕਰ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ! ਬਿਨਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ, ਤੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਤਸ਼ਕ ਹੈਂ; ਖਾਲੀ ਹੱਥ, ਤੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈਂ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ!" "ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਵੇਂਗੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਜੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲੀਂ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ—" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਫੜੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕੂਏ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ, ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਮਰ ਗਈ," ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮੰਦਤਾ ਲਈ। ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਮੁੜ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗਈ; ਘਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ। ਫਿਰ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤੀ ਉਥੇ ਆਇਆ। ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥ ਨੂੰ ਥੱਕਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੇਖਦਾ, ਇੱਕ ਕੂਏ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਸੁੰਦਰ, ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।