ਪ੍ਰਚੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਯਯਾਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵੰਸ਼ਜ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਤੇਰੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ 'ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਿੰਘਾਂ ਵਰਗਾ ਬਹਾਦੁਰ ਸੀ, ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਭਰਗੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਧਰਮਕਰਮ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ ਯਯਾਤੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਸਨ—ਉਹਨੇ ਸੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਦੁਲਭ ਧੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ? ਹੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿਤਾਮਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ।" ਸੁਤਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਯਯਾਤੀ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਸੁਕ੍ਰਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਜਨਮੇਜਯ, ਯਯਾਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ। ਇਕ ਵਾਰ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ—ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜ ਦੀ ਖਾਤਰ ਵੱਡਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਇਆ। ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੰਗੀਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਯਜਮਾਨ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣਾਇਆ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਕਾਵ੍ਯ ਉਸ਼ਨਸ (ਸੁਕ੍ਰਾ) ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸਦਾ ਹੀ ਵੈਰੀ ਸਨ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਜੰਗ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਸੁਕ੍ਰਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਫੇਰ ਜੁਝਣ ਲਈ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਹੁਣ ਵਾਰੀ ਸੀ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ—ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਕੋਲ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਮਹਾਨ ਕਾਵ੍ਯ ਕੋਲ ਸੀ—ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰਨ ਦੀ—ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਦੇਵਤੇ ਵੱਡੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਫਿਰ, ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਕਚ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ। ਉਹ ਵਿਦਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜਿਉਂਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸੁਕ੍ਰਾ ਕੋਲ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ, ਤੈਨੂੰ ਭਾਗ ਮਿਲੇਗਾ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੈਰ-ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ—ਤੂੰ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਨੇਕਦਿੱਲੀ, ਦਾਨ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ, ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਤੇ ਸਯਾਮ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।" ਕਚ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ, ਰਾਜਾ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁਕ੍ਰਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਕਚ ਹਾਂ, ਅੰਗੀਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੋਤਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਬਣਾਓ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅਗੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਚਤਮ ਆਚਾਰਯ। ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ ਕਿ ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂ।" ਸੁਕ੍ਰਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕਚ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਤੇਰਾ ਵੀ ਕਰਾਂਗਾ।" ਕਚ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਤੇ ਸੁਕ੍ਰਾ ਦੇ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦ ਵਰਤ ਲੈਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਜਵਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਗੀਤ, ਨਾਚ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਫੁੱਲ, ਫਲ ਤੇ ਹੋਰ ਤਰਾਂ-ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਵੀ, ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਗੀਤ ਗਾਂਦੀ ਤੇ ਖੇਡਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਚ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਨਿਭਾਇਆ। ਪਰ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਆ ਗਈ। ਇਕ ਦਿਨ, ਜਦ ਕਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ ਵੈਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਵਢ ਕੇ ਭੇੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾ ਦਿੱਤੇ। ਗਾਂਵਾਂ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਗੋਪਾਲਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗਾਂਵਾਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਚ ਦੇ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣੀ ਹੋਮ-ਹਵਨ ਦੀ ਰਸਮ ਤੁਸੀਂ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਗਾਂਵਾਂ ਆ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਕਚ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ। ਪਿਤਾ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕਚ ਮਰ ਗਿਆ ਜਾਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।" ਫਿਰ ਸੁਕ੍ਰਾ ਨੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਵਰਤ ਕੇ, ਕਚ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਕਚ, ਭੇੜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਉਸ ਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਦੇਰ ਕਿਉਂ ਲਾਇਆ?" ਤਾਂ ਉਹ ਭਰਗੂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਭਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕ ਵਟ-ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ ਉਸ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਛਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਆ ਗਈਆਂ।