ਪਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਸ਼ਿ ਦੱਖ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵੀਰਿਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਜੋ ਸਭ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਦੇਵਰਸ਼ਿ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉੱਚਤਮ ਸੰਖਿਆ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਉਪਦੇਸ਼ਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਤੁਰਦਿਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੱਲ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸੰਸਾਰਿਕ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਦੱਖ ਨੇ ਨਵ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੰਜਾਹ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਦੱਖ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੱਸ ਧੀਆਂ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਤੇਰਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸਤਾਈਂ—ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ—ਸੋਮ (ਚੰਦਰਮਾ) ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਤੇਰਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਦੱਖ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਧੀ ਨੇ ਮਰੀਚੀ ਅਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਮਹਾਬਲੀ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਵੀਵਸਵਤ ਜੰਮੇ। ਵੀਵਸਵਤ ਤੋਂ ਯਮ—ਮਹਾਨ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ—ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਮਾਰਤੰਡ ਦੀ ਧੀ ਯਮੀ ਅਤੇ ਮਾਰਤੰਡ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਮਨੁ ਜੰਮੇ। ਇਹੀ ਮਨੁ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਮਨੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤਿ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੰਸ਼ ਚਲਾ। ਮਨੁ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਆਦਿ ਜਾਤੀਆਂ ਜੰਮੀਆਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਨਾ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੁ, ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ, ਨਾਭਾਗ ਅਤੇ ਇਖ਼ਵਾਕੁ ਆਦਿ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਕਾਰੁਸ਼, ਸ਼ਰਿਆਤੀ, ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਇਲਿਲਾ ਸੀ। ਨੌਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਿਸ਼ਧਰ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਸੀ। ਨਾਭਾਗ ਅਤੇ ਅਰਿਸ਼ਟ ਮਨੁ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਨੁ ਦੇ ਪਚਾਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਏ। ਪਰ, ਆਪਸੀ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਸਭ ਪੁੱਤਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਲਾ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁਰੂਰਵਾ ਜੰਮੇ। ਇਲਾ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਸੀ ਤੇ ਪਿਓ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਰੂਰਵਾ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਟਾਪੂ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਏ। ਪੁਰੂਰਵਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੀ ਪਰ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਗਹਣੇ ਛੀਨ ਲਏ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਚੀਕਦੇ ਰਹੇ। ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੋਂ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਸ ਨੇ ਅਨੁਦਰਸ਼ਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਲਾਲਚ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ, ਪੁਰੂਰਵਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਗਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਵੀਰਾਟ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਧਰਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਨੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਚੈਲ ਤੋਂ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ: ਆਯੁ, ਧੀਮਾਨ, ਅਮਾਵਾਸੁ, ਅਤੇ ਡ੍ਰਿੜ੍ਹਾਯੁ, ਵਨਾਯੁ, ਸ਼ਤਾਯੁ—ਇਹ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਨਾਹੁਸ਼, ਵ੍ਰਿਦੱਸ਼ਰਮਾ, ਰਾਜੀ, ਗਯਾ ਅਤੇ ਅਨੇਨਸਾ, ਇਹ ਸਵਰਭਾਨੂ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਯੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਹੁਸ਼ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸੱਚਾ ਵੀਰ ਸੀ। ਨਾਹੁਸ਼ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਨਾਹੁਸ਼ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਮਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਛਾਣਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਾ ਲਿਆ; ਤੇ, ਦੇਵਲੋਕ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਬਣਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਤੇਜ, ਤਪ, ਬਲ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਾਹੁਸ਼ ਮਦਾਂਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸੱਪ ਬਣ ਗਿਆ। ਨਾਹੁਸ਼ ਦੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਯਤੀ, ਯਯਾਤੀ, ਸਮਯਾਤੀ, ਆਯਾਤੀ, ਮਯਾਤੀ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਯਤੀ ਨੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਯਯਾਤੀ, ਨਾਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੱਚਾ ਵੀਰ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਮਹਾਨ ਯਗ ਕਰਵਾਏ। ਉਹ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਜੇਤ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਰ ਤੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਨ; ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਹੋਏ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੋਂ ਯਦੁ ਅਤੇ ਤੁਰਵਸੁ ਜੰਮੇ; ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਅਨੁ ਅਤੇ ਪੁਰੁ ਜੰਮੇ। ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਬੁੱਢਾਪਾ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੌੰਦਰਯ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬੁੱਢਾਪੇ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ—ਯਦੁ, ਪੁਰੁ, ਤੁਰਵਸੁ, ਦ੍ਰੁਹਯੁ ਅਤੇ ਅਨੁ—ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਵੀ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਭੋਗ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਓ।" ਫਿਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?" ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਤੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈ; ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਾਂ।" "ਮੇਰੀ ਲੰਮੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਸ਼ਨਾਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਘਟ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰੋ, ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰੋ, ਜਦਕਿ ਮੈਂ ਨਵੇਂ ਤੇ ਜਵਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਾਂ।" ਪਰ, ਕੋਈ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਤਦ ਪੁਰੁ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਤੇ ਵਚਨਬੱਧ ਪੁੱਤਰ, ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਨਵੇਂ ਤੇ ਜਵਾਨ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਿਰੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੁ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।