ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਮਧੁਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਕੁੰਵਰੀਏ, ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਤੇਰੀ ਰਾਜਸਿੱਕਤਾ ਖੋ ਗਈ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪਤਿਤ ਹੋਈ। ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਉਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਤੁਰੰਤ ਭੋਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਫਲ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਭੋਗਦੇ ਹਨ—ਇਹੀ ਕ੍ਰਮ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਫਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਧੀਏ, ਤੂੰ ਪਤਿਤ ਹੋਵੇਂਗੀ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇਂਗੀ। ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਪਿਓ ਦੀ ਕੁੜੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਵਾਸੂ ਦੀ ਧੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਮੱਛੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਬਣੇਂਗੀ। ਆਦ੍ਰਿਕਾ, ਜੋ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ਨਾਲ ਮਿਲੀ; ਤੂੰ ਪਰਾਸ਼ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਂਗੀ, ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਏਗਾ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਇੱਕ ਵੈਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡੇਗਾ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਵੈਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਰਾਜੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਵਧਾਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੀਰਵਾਨ ਚਿਤਰਾਂਗਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿਤਰਵੀਰਯ ਨੂੰ ਜਣੇਂਗੀ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਉਲੰਘਣ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਨੀਚ ਜਨਮ ਮਿਲੇਗਾ; ਤੂੰ ਆਦ੍ਰਿਕਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਇਸੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਹੋਵੇਂਗੀ। ਅਠਾਈਵੀਂ ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਫਿਰ ਮੱਛੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏਂਗੀ; ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਸੁਭਾਗਾ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਆਦ੍ਰਿਕਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਅਪਸਰਾ ਸੀ, ਮੱਛੀ ਬਣੀ; ਜਦ ਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਤੂੰ ਜਨਮੀ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ, ਇਸ ਲਈ ਵਾਸੂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਮੰਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਗ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਦੇਹ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਰਿਸ਼ੀ ਖੜੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਡਾ ਮਿਲਾਪ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੋਹਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ। ਕੁੜੀ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਲਜਜਤ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਜੇ ਮੇਰਾ ਕੁਆਰਪਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗੀ? ਮੈਨੂੰ ਘਰ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਕਰੋ।” ਤਦ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਤੂੰ ਕੁਆਰੀ ਹੀ ਰਹੇਂਗੀ।” ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਾਹੇ।” ਕੁੜੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧ ਆਵੇ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਨਾਰੀ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦੂਰੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਸੁਗੰਧ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ “ਯੋਜਨ-ਗੰਧਾ” ਵੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਨੋਖਾ ਵਰ ਮਿਲਿਆ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਪੂਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਤਪ ਵਿਚ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਮਾਂ, ਜਦ ਵੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇਂਗੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦ੍ਵੈਪਾਇਨ, ਜੋ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੂੰ ਜਨਮਿਆ। ਇਹੀ ਦ੍ਵੈਪਾਇਨ ਵਿਆਸ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਯੁ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਰਗ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵਿਆਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੈਦ ਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ (ਪੰਜਵਾਂ ਵੈਦ) ਸੁਮੰਤੁ, ਜੈਮਿਨੀ, ਪੈਲ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ। ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੈਸ਼ੰਪਾਇਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੁਟ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਭੀਸ਼ਮ, ਵਾਸੂਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਯਸ਼ ਅਤੁੱਲ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਵੈਦਾਰਥ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਚੋਰ ਸਮਝ ਕੇ ਸ਼ੂਲ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਨੀ ਮੰਡਵ੍ਯਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਕ ਸ਼ਕੁੰਤਿਕਾ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਕੰਡੇ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ ਸੀ, ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਾਪ ਯਾਦ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਤਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹੀ? ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਤਿਆ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਰਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ।” ਧਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗਾ।” ਇਸੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਵਿਦੁਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਗਾਵਲਗਣ ਤੋਂ ਚਰੀਤ੍ਰਵਾਨ ਸੰਜਯਾ, ਜੋ ਰਥੀ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਮਾਨ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ। ਕੌਂਤੀ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਤੋਂ ਕਰਨ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਕਵਚ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਸਭ ਦਾ ਪੂਜਨਯ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਰਮ, ਜਨਮ ਤੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ, ਸੰਤਾਨਾ ਧਰਮ ਦੇ ਅਮਰ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।