ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਲਾਲ ਚੂਣ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਾਸੁ ਲਈ ਇੰਦਰ ਮਹੋਤਸਵ ਮਨਾਇਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਾਸੁ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇੰਦਰ ਮਹੋਤਸਵ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹੇਂਦਰ (ਇੰਦਰ) ਆਪਣੇ ਪੀਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਵਾਸੁ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: "ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਹੋਤਸਵ ਮਨਾਏਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸਦਾ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਫਸਲਾਂ ਵਧੀਆ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਣਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮਹੇਂਦਰ ਨੇ ਵਾਸੁ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਿਕ ਵਾਸ 'ਚ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦਾ ਮਹੋਤਸਵ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ, ਰਤਨ, ਦਾਨ, ਵੱਡੇ ਯੱਜ ਅਤੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਹੀ ਕਿਰਪਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਘਵਤ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਸੁ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵਾਸੁ ਨੇ ਇੰਦਰ ਮਹੋਤਸਵ ਮਨਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਉਰਜਾਵਾਨ ਸਨ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ: ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਿਹਦਰਥ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਰਥੀ ਸੀ, ਮਗਧਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ; ਪ੍ਰਤਿਆਗ੍ਰਹ, ਕੁਸ਼ਾਂਬਾ (ਜਿਸਨੂੰ ਮਣਿਵਾਹਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ), ਮਤ੍ਸਿੱਲ, ਯਦੁ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਅਪਰਾਜਿਤਾ। ਇਹ ਪੰਜੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਵਾਸੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪੰਜੇ ਵਾਸਵ ਰਾਜੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਅਮਰ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਾਲੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜੋਪਰਿਚਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੁਕਤਿਮਤੀ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੋਲਾਹਲ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਸੀ, ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਹਿਲ ਗਿਆ। ਵਾਸੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਉਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਦਰਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਦੀ ਨਿਕਲ ਪਈ। ਉਸ ਨਦੀ ਉੱਤੇ, ਪਰਵਤ ਨੇ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਉਤਪੱਤੀ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਦੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸੀ। ਨਦੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਕੁੜੀ ਰਾਣੀ ਬਣੇਗੀ ਅਤੇ ਮੁੰਡਾ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੋਵੇਗਾ।" ਸ਼ੁਕਤਿਮਤੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਵਾਸੁਰ ਨੇ, ਜੋ ਦਾਨੀ ਵੀ ਸੀ, ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਰਿਕਾ ਵਾਸੁਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਗਿਰਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਾਸੁਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤਪੱਤੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕਾਲ ਆਇਆ, ਉਹ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਈ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਵਾਸੁਰ ਦੇ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜਾਓ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰੋ।" ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਗਿਰਿਕਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਜੰਗਲ, ਅਸ਼ੋਕ, ਚੰਪਾ, ਆਮ, ਅਤਿਮੁਕਤਾ, ਪੁੰਨਾਗ, ਕਰਣਿਕਾਰ, ਬਕੁਲ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪਾਤਾਲਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਕਠਲ, ਨਾਰੀਅਲ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਮਿੱਠੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਸੁਭਗ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸਨ। ਕੋਇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵਸੰਤਕਾਲੀ ਜੰਗਲ, ਚੈਤ੍ਰਰਥ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਾਜਾ, ਗਿਰਿਕਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਿਆ; ਉਹ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਤੁਰਦਾ, ਕਾਮਾਗਨੀ ਵਿੱਚ ਸੜਦਾ, ਮੰਦਾ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਗੁੰਚਿਆਂ ਨਾਲ ਓਹਲੇ ਹੋਏ ਡਾਲ ਵੇਖੀ। ਉਸ ਡਾਲ ਦੇ ਥੱਲੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮਧੁ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਲੱਗਾ। ਹਵਾ ਦੇ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ। ਪਤਨੀ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਅੱਗ ਵਧੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਿਆਂ, ਉਸਦਾ ਵੀਰਯ ਝੜ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਵੀਰਯ ਝੜਿਆ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ, ਕਹਿੰਦਾ, "ਮੇਰਾ ਵੀਰਯ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ।" ਆਪਣੇ ਅੰਗੂਠੀ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਵੀਰਯ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। "ਇਹ ਵੀਰਯ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕਾਲ ਖਾਲੀ ਨਾ ਜਾਵੇ," ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵੀਰਯ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਵੀਰਯ ਨੂੰ ਸੰਪ੍ਰੇਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੂਖਮ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਦਿਆਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ ਕੋਲ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਲਈ, ਹਲਕੇ ਹਾਥ ਨਾਲ, ਇਹ ਵੀਰਯ ਮੇਰੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਬਾਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡ ਗਿਆ। ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਪਰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਾਜ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਵੇਖ ਲਿਆ।