ਪ੍ਰਸੰਗ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬੋਲਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਸੁਣाओ, ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੈਸ਼ੰਪਾਇਨ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਬੈਠਾ ਸੀ: "ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਵਿਭਾਜਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸੁਣਾਉ।" ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦਿਆਂ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਇਨ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਰਾਜਾ, ਸਭ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ—ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵਿਭਾਜਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਨਸ਼ਟਤਾ ਦੀ। "ਸੁਣੋ, ਰਾਜਨ," ਵੈਸ਼ੰਪਾਇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਵੇਂ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੰਜ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ।" ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਸੰਯਤ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਆਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ, ਰਾਜਨ, ਇਸ ਭਾਰਤ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਸੁਣੋ, ਰਾਜਨ, ਕਿਵੇਂ ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਭਾਜਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜੂਏ ਦੇ ਖੇਡ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਨਿਕਾਲਾ ਗਿਆ।" "ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ—ਇਹ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ।" "ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਵੈਦਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਏ।" "ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੁਰੂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।" "ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਸੀ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਸੁਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਨਿਕਾਲਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਲਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਾ।" "ਦੁਰਯੋਧਨ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਖਾਤਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।" "ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਜੋ ਵਿਰਕੋਦਰ ਸੀ, ਨੇ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਪਚਾ ਲਿਆ।" "ਭੀਮ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।" "ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਗਿਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਰੱਸ਼ੀਆਂ ਤੋੜ ਕੇ, ਭੀਮਸੇਨ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦਰਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠ ਗਿਆ।" "ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੀਲੇ ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਡਸਵਾਇਆ; ਪਰ ਉਹ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ।" "ਇਹ ਸਾਰੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ, ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵੱਸ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਵਿਦੁਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।" "ਪਰ ਜਦੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੁਕਵੇ ਅਤੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਜੋ ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤਾਂ... " "ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ—ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਲਕੜੀ ਅਤੇ ਲੱਕ ਦੀ ਕੋਠੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।" "ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਤੁੱਟ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਵਸਾਇਆ; ਪਰ ਰਾਜ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ।" "ਪਾਂਡਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਹਿਰ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ; ਵਿਦੁਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗਿਆ।" "ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੱਕ ਦੀ ਕੋਠੀ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ; ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਰਣਾਵਤ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚੇ।" "ਉਥੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਰਹੇ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਉਹ ਲੱਕ ਦੀ ਕੋਠੀ ਵਿਚ ਵੱਸੇ।" "ਪੁਰੋਚਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ; ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੰਘਾ ਬਣਵਾਇਆ।" "ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੱਕ ਦੀ ਕੋਠੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ, ਪੁਰੋਚਨ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਭੱਜ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ।" "ਜੰਗਲ ਦੇ ਨਦੀ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਿਡਿੰਬਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਲੱਕ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਭੀਮ ਨੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਡਰਾਏ ਹੋਏ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਸਮਝੀ।" "ਰਾਤ ਨੂੰ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਭੱਜ ਗਏ; ਉਥੇ ਭੀਮ ਦੀ ਹਿਡਿੰਬਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਘਟੋਤਕਚ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।" "ਫਿਰ, ਬਾਕਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਏਕਚਕਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵਾਂਗ ਰਹੇ।" "ਉਥੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰਹੇ, ਨਿਯਮ ਪਾਲਦੇ ਹੋਏ।" "ਉਥੇ, ਭੀਮਸੇਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਰਕੋਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਭੁੱਖੇ ਮਨੁੱਖ-ਭਖਸ਼ਕ ਬਾਕਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।" "ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ, ਪਾਂਡਵ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬਾਕਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।" "ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਲਾਂ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਸਵਯੰਵਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਸੁਣ ਕੇ, ਉਥੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਉਥੇ ਰਹੇ; ਫਿਰ, ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਉਹ ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਵਿਜੇਤਾ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।" "ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਪੁੱਤਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਵਿਵਾਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?'" "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਖੰਡਵਪ੍ਰਸਤ੍ਹ ਦੀ ਵਸਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ, ਚਲਾਂ, ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਵਸਾਈ—ਇਹ ਸਭ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।