ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਡਿੱਗੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਡਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਰੁਣ, ਧਰਮਰਾਜ ਜਾਂ ਯਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਵਜਰਧਾਰੀ ਹੈ, ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਜਿਹਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਖਟਵਾਂਗ, ਨਭਾਗ, ਦਿਲੀਪ, ਯਯਾਤੀ ਅਤੇ ਮੰਧਾਤਾ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਜੋਤਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੂੰ ਭੀਸ਼ਮ ਵਾਂਗ ਉੱਚੇ ਵਚਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਜਿਵੇਂ ਵਲਮੀਕਿ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਵਾਂਗ ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਸਦਾ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਰਾਜਸੀ ਮਹਿਮਾ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਨਾਰਾਇਣੀ ਜੋਤਿ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਯਮ ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਵਸੂਆਂ ਵਾਂਗ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਘਰ ਹੈਂ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈਂ। ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਡੰਭੋਧਭਵ ਵਰਗਾ ਹੈਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਰਾਮ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਜੋਤਿ ਔਰਵਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਤਾ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਭਾਗੀਰਥ ਵਾਂਗ ਅਣਪਹੁੰਚ ਹੈਂ। ਇਸ ਤਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ—ਰਾਜਾ, ਸਭਾ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਹੋਤਰ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਵੱਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ—ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਕੰਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਓ।" ਫੇਰ ਜਿਵੇਂ ਤਕਸ਼ਕਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ... ਜਦ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣਾ ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਪਰ ਹੋਤਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਤਕਸ਼ਕਾ ਇਸ ਯਜਨ ਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਯਜਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਤਕਸ਼ਕਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰਾ ਵੈਰੀ ਹੈ।" ਧਰਮਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤਕਸ਼ਕਾ ਡਰ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਸ਼ਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸਾਰਥੀ ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ: ਇੰਦਰ ਨੇ ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—'ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੋ, ਪੂਰੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ; ਅੱਗ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜੇਗੀ।'" ਫਿਰ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੱਪਾਂ ਵਲੋਂ ਡਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ," ਤੇ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੱਪ, ਜੋ ਉੱਤਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਬੜੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਤਕਸ਼ਕਾ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਜੇਕਰ ਉਹ ਸੱਪ ਤਕਸ਼ਕਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਸ਼ਰੇ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ।" ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ, ਹੋਤਰੀ ਨੇ ਉਥੇ ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤਕਸ਼ਕਾ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਸਮੇਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਬੜੀ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ। ਪਰ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉਹ ਯਜਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਕਸ਼ਕਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤਕਸ਼ਕਾ ਡਰ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ ਲਾਚਾਰ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਯਜਨ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਤਕਸ਼ਕਾ ਤੇਰੀ ਹਕੂਮਤ ਹੇਠ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ, ਡਰਾਉਣੀ ਚੀਖ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਉਹ ਸੱਪ ਵਜਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠਿਆ, ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਤੇਰਾ ਯਜਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ।" "ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਅਣਪਮ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਯੋਗ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮੰਗ ਲੈ, ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।" ਜਿਵੇਂ ਤਕਸ਼ਕਾ, ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗਾ, ਅਸਤੀਕ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ: ਤੇਰਾ ਯਜਨ ਰੁਕ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਪ ਇੱਥੇ ਨਾ ਡਿੱਗਣ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਸਤੀਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਗਾਂਵਾਂ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਯਜਨ ਨਾ ਰੁਕਾਵੀਂ।" "ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਗਾਂਵਾਂ—ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਤੇਰਾ ਯਜਨ ਰੁਕ ਜਾਵੇ—ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਅਸਤੀਕ ਦੇ ਅਜਿਹਾ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਅਸਤੀਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਖਿਆ, "ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲਿਆ," ਪਰ ਅਸਤੀਕ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮੰਗਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀ ਵੇਦ-ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਵਰ ਮਿਲੇ।" "ਜੋ ਸੱਪ ਇਸ ਸੱਪ-ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।" "ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਲੱਖਾਂ, ਕਰੋੜਾਂ ਇੱਥੇ ਸੜ ਗਏ ਹਨ; ਉਹਨਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।" "ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਮੁੱਖ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ ਜੋ ਯਾਦ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਹੁਤ ਹੋਏ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ, ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਸੁਕੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਚ-ਕੁਲ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਨਾਮ—ਕਾਲੇ, ਲਾਲ, ਚਿੱਟੇ, ਭਿਆਨਕ, ਵੱਡੇ, ਤੇ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।" "ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਡੰਡੇ ਕਰਕੇ ਲਾਚਾਰ, ਦੁਖੀ, ਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਲਤ 'ਚ, ਉਹ ਬੁਲਾਏ ਗਏ—ਸ਼ਾਲਾ, ਪਾਲਾ, ਹਲੀਮਕ, ਪਿਛਲਾ, ਮਨਸਾ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰ।" "ਪਿਛਲਾ, ਕਉਨਪਾ, ਚਕ੍ਰ, ਕਾਲਵੇਗਾ, ਪ੍ਰਕਲਨਾ, ਹਿਰਣਯਬਾਹੂ, ਸ਼ਰਨਾ, ਕਕਸ਼ਕਾ, ਤੇ ਕਾਲਦੰਤਕਾ।