ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ, ਇੱਕ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਜੋ ਮੌਨ ਵਰਤ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੁਪ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਿਆ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਪ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਨਾ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਬੋਲੇ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਰਤੂਤ ਠੀਕ ਸੀ ਜਾਂ ਗਲਤ। ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਬੇਅੰਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਤੀਖੇ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਨੂੰ ਇਹ ਘਟਨਾ ਪਤਾ ਚੱਲੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਮਿਤਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਸੰਯਮੀ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਦਭੁਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਅਡੋਲ, ਤੇਜਸਵੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਵਿਨੀਤ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਸਨ। ਉਹ ਸੁਚਰਿੱਤਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਿਰਮੋਹ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ, ਮੌਨ ਵਰਤ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸ਼ਰਾ ਸਨ—ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਨੁਚਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ, ਜੋ ਉਮਰ ਵਿਚ ਛੋਟਾ ਪਰ ਤੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜਲ ਛੂਹ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਪੋਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਪੂਜਨੀਯ ਪਿਤਾ ਉੱਤੇ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਰੱਖਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਮਕ ਸੱਪ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਵਿਸ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤਕਸ਼ਕ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੱਪ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ, ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਖਾਏਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ, ਗੌਰਮੁਖ ਨਾਮਕ ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਗੌਰਮੁਖ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀ: "ਤੁਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ—ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ, ਰਾਜਨ! ਤਕਸ਼ਕ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।" ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜਨਮੇਜਯਾ, ਤਕਸ਼ਕ ਸੱਪ ਤੋਂ ਡਰ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਸੱਤਵਾਂ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਕਾਸ਼ਯਪ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੱਪ ਰਾਜਾ ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕੀ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ?" ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿੱਥੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ, ਅੱਜ ਤਕਸ਼ਕ ਵਲੋਂ ਸਾੜਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਉਥੇ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸੱਪ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕੇਗਾ।" ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਡੱਸ ਲਵਾਂ? ਮੈਂ ਤਕਸ਼ਕ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਮੇਰੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ!" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਡੱਸ ਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਰੁੱਖ ਡੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਫੇਰ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਲਚਾਇਆ, "ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੋ।" ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਉਥੇ ਧਨ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, "ਜਿੰਨਾ ਧਨ ਤੂੰ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾ।" ਤਕਸ਼ਕ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ, ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮਨ-ਚਾਹਿਆ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਧਰਮੀ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਡੱਸ ਲਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਨ, ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਵਾਇਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਭਿਆਨਕ ਘਟਨਾ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਵੇਖੀ ਅਤੇ ਸੁਣੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਲਿਆ, ਉਤੰਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਲਈ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। "ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਤਕਸ਼ਕ ਦੇ ਡੱਸਣ ਨਾਲ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਗਿਆ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" ਤਕਸ਼ਕ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਖੋਟਾ ਤੇ ਘਟੀਆ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, "ਜੇ ਮੈਂ ਜਿਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਡੱਸਿਆ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਫੇਰ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਕਾਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। "ਕਿਸੇ ਨ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ।