ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਾਂਗ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ—ਹਰੇਕ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਤੇ ਨਿਭਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਵਿਧਵਾਵਾਂ, ਅਸਹਾਇ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਸਾਂਭ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ, ਸੋਮਦੇਵ ਵਰਗਾ ਰਾਜਾ, ਦੌਲਤ, ਤਾਕਤ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰੀਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ। ਧਨੁਸ਼ਬਾਣੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਦਵਤ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲਿਆ ਸੀ। ਜਨਮੇਜਯਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਸਨ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰਾ ਤੋਂ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੀਖ਼ਿਤ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਰਾਜਕਾਜ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਡੋਲ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਪੂਰਨ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਠ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਸਭ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। ਇਹ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਆ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਣੇ। ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਚਲਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮਕਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਐਸੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ, ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ? ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਮੰਤਰੀ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਤਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਬਲੀ ਪਾਂਡੁ, ਜੋ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰੰਦਾਜ਼ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਕਾਜ ਸਾਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ— ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਜੰਗਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਪੰਖੀ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਿੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਸ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਪੈਦਲ, ਤਲਵਾਰ ਕਮਰ ਨਾਲ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਘਣੇ ਝਾੜ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਲੱਭ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਥੱਕ ਗਿਆ। ਉਮਰ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਬੁੱਢਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਨੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਮੌਨ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਿਆ। ਫਿਰ, ਹੱਡੀ-ਮਾਸ ਨਾਲ ਥੱਕਿਆ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਚੁੱਪ ਖੜਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਚਾਨਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਮੌਨ ਧਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਪ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮੋਢੇ ’ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਂ ਕੁਝ ਬੋਲਿਆ, ਨਾਂ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਜਾਂ ਗਲਤ। ਉਹ ਚੁੱਪਚਾਪ, ਅਡੋਲ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮੋਢੇ ਤੇ ਸੱਪ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਸੱਪ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਸੀ—ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਬੇਅੰਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਨੂੰ ਇਹ ਘਟਨਾ ਪਤਾ ਲੱਗੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇੰਜ ਨਿੰਦਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਸੀ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਚਮਤਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਤਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਸੀ। ਉਹ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਮੰਗਲਕਾਮੀ, ਅਡੋਲ, ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਾਂ ਛੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਡਾਹੀ, ਬੁੱਢਾ, ਮੌਨ ਧਾਰਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸ਼ਰਾ ਸੀ—ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗਲਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਜੋਤਿ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ, ਪਰ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਵਰਗਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਤਪ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ—"ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ venerable ਪਿਤਾ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਰੱਖਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਂ ਦਾ ਸੱਪ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਅੱਗੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਵੇ।" "ਉਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਤਕਸ਼ਕ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਮਗਰੋਂ, ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾਵੇਗਾ—ਵੇਖੋ!" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚੇਲੇ ਗੌਰਮੁਖ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀ—"ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ!" "ਤਕਸ਼ਕ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੱਗੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।" ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜਨਮੇਜਯਾ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਤਕਸ਼ਕ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸੱਤਵੀਂ ਰਾਤ ਆਈ— ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤਕਸ਼ਕ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜਨਮੇਜਯਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਜੋ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ।