ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਸਹਾਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਖੱਡ ਦੇ ਉਪਰ ਲਟਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਖੋਹ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਬੇਟਾ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਸ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀ ਲਾਈਨ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।" ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕੇਵਲ ਇਕ ਹੀ ਲਕੀਰ ਬਚੀ ਹੈ—ਇਕ ਤਪਸੀ, ਜੋ ਘਾਹ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਆਖਰੀ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਜੜ੍ਹ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਉਸੇ ਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਲ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵੀ ਅੱਧਾ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਖੱਡ ਉੱਤੇ ਲਟਕੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਉਥੇ ਵੀ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋ ਚੂਹਾ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਹਾਂਕਾਲ ਆਪ ਹੈ। ਉਹ ਚੂਹਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤਪਸੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ—ਜਰਤਕਾਰੂ, ਜੋ ਤਪ ਦਾ ਲਾਲਚੀ ਅਤੇ ਅਚੇਤਨ ਹੈ—ਨੂੰ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਪੁੱਤਰ," ਉਹ ਪਿਤਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤਪਸਿਆ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਜਦ ਤੱਕ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ, ਸਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜਦ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਸਾਡਾ ਪੂਰਾ ਕੁਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਉਹ ਆਖਰੀ ਤਪਸੀ ਵੀ ਕਾਲ ਵਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ, ਫਿਰ ਚਾਹੇ ਉਹ ਤਪ ਕਰੇ, ਯਗ੍ਯ ਕਰੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਤਪਸੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹੀਂ।" "ਇਹ ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਵੇ। ਜਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਤਪਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਕਰੇ।" ਫਿਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੰਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਹੋਵੇ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਜਰਤਕਾਰੂ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਹੋ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?" "ਮੈਂ ਹੀ ਜਰਤਕਾਰੂ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਪੀ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਅਸੰਯਮਤਾ ਅਤੇ ਗਲਤੀਆਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਪੁੱਤਰ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਤੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵਿਆਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ?" ਜਰਤਕਾਰੂ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਪਰ ਹੁਣ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲਟਕਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਿਘਲ ਗਿਆ।" "ਮੇਰਾ ਮਨ ਵਿਆਹ ਵੱਲੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਕੋਈ ਕੁਆਰੀ ਮਿਲੇ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇ ਐਸਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਕਰਾਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਿਤਰੋ।" "ਉਸ ਜੋੜ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਖੁੰਝ ਰਹਿਣ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਰਤਕਾਰੂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਆਹਯੋਗ ਕੁਆਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਪਰ ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਤੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਕੁਆਰੀ ਨਾ ਮਿਲੀ। ਜਦ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹਤਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।" ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਬਸੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ—ਚਾਹੇ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਲੁਕਵੇਂ ਹਨ—ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। "ਜਦ ਮੈਂ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਲਈ ਘਰਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਜਾ।' ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਦੀ ਭੀਖ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਕੁਆਰੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਭੀਖ ਵਾਂਗ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਪਾਲ ਸਕਾਂ—ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਜਰਤਕਾਰੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਸੀ, ਲੈ ਕੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਦੱਸੀ। ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਭੈਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਜਰਤਕਾਰੂ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਥੇ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ ਭੀਖ ਵਾਂਗ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, "ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ," ਅਤੇ ਤਿਆਗਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਇਸ ਵਿਆਹ ਵੱਲ ਨਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੁਆਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?" ਅਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।" ਤਦ ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਪ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਮੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਰਹੇਗੀ।" ਪਰ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਦੋਹਰਾਇਆ, "ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਪਮਾਨ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਇਹ ਅਨੋਖੀ ਕਥਾ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।