ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਰਤਕਾਰੂ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਤਪ ਦੇ ਪੂਰੇ ਫਲ ਨਾਲ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਪਰ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤਪ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਕੀ ਤਪ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਾਂ।" "ਸਾਡੇ ਪਿਤਾਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਰੁਕ ਗਏ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ, ਤੂੰ ਜੋ ਪੂਜਨਯ ਤੇ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪੁਰਖੇ ਤਰਸਦੇ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਣੋ: ਅਸੀਂ ਯਾਯਾਵਰ ਰਿਸ਼ੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਤਪ ਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।" "ਸਗੇ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਸਾਡਾ ਤਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵੰਸ਼ਜ ਨਹੀਂ।" "ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਕੋ ਇਕ ਵੰਸ਼ਜ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖੋਇਆ ਹੋਇਆ ਜਿਹਾ; ਤਕਦੀਰ ਤੋਂ ਹਾਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਕਲਾ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨਾਮਕ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤਾਂ ਤੇ ਉੱਚ ਤਪ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਉਸਦੀ ਤਪ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਕਲੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ; ਉਸਦੇ ਨਾ ਕੋਈ ਪਤਨੀ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਖੱਡ ਦੇ ਉਪਰ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਖੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਸਹਾਰੇ ਬਿਨਾ; ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬੇਬਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।" "ਸਾਡੇ ਪੁਰਖੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਖੱਡ ਉਪਰ ਲਟਕ ਰਹੇ, ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਹਤਾਸ; ਏ ਮਹਾਨ, ਪਤਨੀ ਲੈ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰ, ਅਸੀਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇਕੋ ਇਕ ਲੜੀ ਬਚੀ ਹੈ, ਇਕੋ ਇਕ ਤਪਸਵੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਘਾਹ ਦੀ ਡੰਡੀ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।" "ਇਹ ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਤੰਭ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਬੈਠਾ, ਸਾਡੀ ਲੜੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਇਹ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਅੰਕੁਰ ਹਨ।" "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਵੰਸ਼ ਲੜੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਨੇ ਖਾ ਲਈਆਂ; ਤੇ ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਜੜ੍ਹ ਅੱਧੀ ਖਾ ਲਈ ਗਈ ਹੈ।" "ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਖੱਡ ਉਪਰ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਥੇ ਵੀ ਉਹ ਇਕ ਤਪਸਵੀ ਹੀ ਹੈ; ਜੋ ਚੂਹਾ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤਪਸਵੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਪ ਦਾ ਲਾਲਚੀ, ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਹੈ, ਕੁਰੇਦ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵ, ਉਸਦੀ ਤਪਸਿਆ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ—ਅਸੀਂ ਉਖੜੇ, ਡਿੱਗੇ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਾਂ।" "ਸਾਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਆਏ, ਪਾਪੀ; ਜਦ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਡਿੱਗੇ, ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਵੰਸ਼ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਜਦ ਉਹ ਵੀ ਸਮੇਂ ਵੱਲੋਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਇੱਥੋਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਭਾਵੇਂ ਤਪ ਹੋਵੇ, ਯਜਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਰਮ।" "ਇਹ ਸਭ, ਪਿਆਰੇ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲੜੀ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ; ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਤੂੰ ਜਰਤਕਾਰੂ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖ।" "ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਥੇ ਦੱਸ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪਤਨੀ ਲੈ ਕੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇ।" "ਜਾਂ, ਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਆਖ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।" "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੰਝ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡਾ ਸਾਕਾ ਹੋਵੇ? ਅਸੀਂ ਸਭ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ: ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੋ ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹੈ?" ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਰਤਕਾਰੂ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੁਰਖੇ ਤੇ ਪੂਰਵਜ ਹੋ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੇ ਵਡੇਰੇ ਹੋ; ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?" "ਮੈਂ ਹੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਪੀ ਪੁੱਤਰ; ਮੇਰੇ ਅਪਰਾਧ ਤੇ ਅਸੰਯਮ ਦਾ ਦੰਡ ਮੈਂ ਹੀ ਭੋਗਾਂ।" "ਪੁੱਤਰ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਪਤਨੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ?" "ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।" "ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਕਾ ਨਿਰਣੈ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ; ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲਟਕਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਹਿਲ ਗਿਆ ਹਾਂ।" "ਮੇਰਾ ਮਨ, ਪੂਰਵਜੋ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ ਸੀ; ਪਰ ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਜੇ ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾਨ ਵਾਂਗ ਆਵੇ, ਮਿਲ ਜਾਵੇ—" "ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਜੇ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਆਈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਪੂਰਵਜੋ।" "ਉਸ ਸੰਬੰਧ ਤੋਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ; ਮੇਰੇ ਪੁਰਖੇ ਸਦਾ ਅਡੋਲ ਤੇ ਅਮਰ ਰਹਿਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਜਰਤਕਾਰੂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ, ਪਰ, ਸ਼ੌਨਕ, ਉਹ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਪੁਰਖਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਪੀੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗਾ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ," ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਖਦਾ। "ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਾਹੇ ਅਡੋਲ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਲੁਕਵੇ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਨ।" "ਜਦ ਮੈਂ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਪੁਰਖੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਆਖਦੇ, 'ਗ੍ਰਹਸਤ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਆ ਜਾ।'" "ਵੱਸਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਦਾਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਲਈ; ਗਰੀਬ ਤੇ ਦੁਖੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।