ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਜਰਤਕਾਰੂ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਘਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਠੋਰ ਤਪ ਤੇ ਵ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਹਨ। ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਹ ਵਾਲਾ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਹਵਾ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦਾ, ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸੁਕਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ, ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਉਲਟੇ ਲਟਕਦੇ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਇਕ ਰੀਡ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਬਚੇ ਹੋਏ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਇਕ ਚੂਹਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਿਤਰ ਬਿਲਕੁਲ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਜਰਤਕਾਰੂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦੁਖੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੌਣ ਹੋ ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਰੀਡ ਦੇ ਇਸ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੇ ਇਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜੜ੍ਹ 'ਤੇ ਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਚੂਹਾ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰੀਡ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਜੜ੍ਹ, ਜੋ ਬਚੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਚੂਹਾ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਕਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਲਦੀ, ਜਦ ਇਹ ਵੀ ਕੱਟ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੋਗੇ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਲਟੇ ਲਟਕਦੇ ਤੇ ਐਸੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਤਪ ਦੇ ਚੌਥੇ, ਤੀਜੇ ਜਾਂ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਾਂ, ਜੇ ਚਾਹੋ, ਮੇਰੇ ਤਪ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਵੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।" "ਹੇ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ," ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕੀ ਤਪ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਅਪਵਿੱਤ੍ਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਪੁਰਖਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ; ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।" "ਜਿਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ—ਤੂੰ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਹੈ—ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਰ, ਸਹਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।" ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਸੁਣ, ਅਸੀਂ ਯਾਯਾਵਰ ਨਾਮ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਵ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੰਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਡਾ ਤਪ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਸਾਡੇ ਕੋਈ ਵੰਸ਼ਜ ਨਹੀਂ।" "ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਵੰਸ਼ਜ ਬਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਅਣਸੁਭਾਗਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ, ਕੇਵਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਡਿੱਠੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉੱਚ ਤਪ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਦੇ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ; ਉਸ ਦੀ ਨਾ ਕੋਈ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ।" "ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਖੱਡ 'ਤੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਸਾਡਾ ਚੇਤਨ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ; ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਤੇਰੇ ਪਿਤਰ ਤੈਨੂੰ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੱਡ 'ਤੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਪਤਨੀ ਲੈ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾ, ਅਸੀਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇਕੋ-ਇੱਕ ਡੋਰ ਬਚੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਘਾਸ ਦੇ ਧਾਗੇ 'ਤੇ ਆਸ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਤੰਭ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਬੈਠਾ, ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਇਹ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਹਨ।" "ਇਹ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਤੇ ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੜ੍ਹ ਅੱਧੀ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਖੱਡ 'ਤੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਵੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਜੋ ਚੂਹਾ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਮਹਾ-ਕਾਲ ਹੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤਪਸਵੀ—ਜਰਤਕਾਰੂ, ਜੋ ਤਪ ਦਾ ਲਾਲਚੀ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨੀ ਹੈ—ਨੂੰ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਵਧੀਆ ਜੀਵ, ਉਸ ਦਾ ਤਪ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ—ਅਸੀਂ ਉਖੜੇ, ਡਿੱਗੇ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ।" "ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ, ਅਪਰਾਧੀ ਸਮਝ; ਜਦ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਜਦ ਉਹ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੁਆਰਾ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਇੱਥੋਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਚਾਹੇ ਤਪ, ਯੱਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸ਼ੁੱਧਿਕਰਣ ਹੋਵੇ।" "ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ; ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ।" "ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇਹ ਵੇਖਿਆ, ਤੂੰ ਇਹ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਇੱਥੇ ਦੱਸ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਤਨੀ ਲੈ ਕੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾ ਸਕੇ।" "ਅਥਵਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸ, ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ।" "ਕੌਣ ਹੋ ਤੂੰ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਜੀਵ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੰਨੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋਵੇ? ਅਸੀਂ ਸਭ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ: ਕੌਣ ਹੋ ਤੂੰ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਰਤਕਾਰੂ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਤੇ ਪੂਰਵਜ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ; ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?" "ਮੈਂ ਹੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਪੀ ਪੁੱਤਰ; ਆਪਣੇ ਅਪਰਾਧ ਤੇ ਅਣ-ਨਿਯੰਤਰਤ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮੈਂ ਭੁਗਤਾਂ।" "ਪੁੱਤਰ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਪਤਨੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਈ?" "ਇਹ ਗੱਲ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਮਨ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਪਰਲੋਕ 'ਚ ਭੇਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।" "ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਕਾ ਨਿਰਣੈ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ; ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲਟਕਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਸੀਜ ਗਿਆ।