ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕਾਸ਼ਯਪ ਨਾਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਸੀ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਵਿਸ਼-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ; ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹਾਂ।" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਤਕਸ਼ਕਾ, ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤਕਸ਼ਕਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਸ਼-ਦੱਬੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਨਿਰਭਯ ਹੋ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੀ ਨਿਸ਼ਚਾ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਦੱਬਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ।" ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੇ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਪਰੀਖਾ ਲਈ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਦੱਬੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਕਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੱਬਿਆ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ, "ਆਪਣੀ ਉੱਚਤਮ ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਖਾ ਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਦੱਬਾਂਗਾ।" ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਤੂੰ ਐਸਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਨਾਗ-ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਦੱਬ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੱਬੇ ਵਟ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ, ਵਟ ਨੂੰ ਦੱਬ, ਹੇ ਨਾਗ।" ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਕਸ਼ਕਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਇਆ ਤੇ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਦੱਬਿਆ। ਤਕਸ਼ਕਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸੜ ਗਿਆ। ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੇ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜਿੰਦਾ ਕਰ।" ਰੁੱਖ, ਜੋ ਤਕਸ਼ਕਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਹ ਰਾਖ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਵੇਖ, ਹੇ ਨਾਗ-ਰਾਜਾ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸ ਰੁੱਖ 'ਤੇ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿੰਦਾ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਹ ਵੇਖ, ਹੇ ਨਾਗ।" ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ, ਜੋ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਰਾਖ ਹੋਏ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿੰਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਲੀ ਉਗਾਈ, ਫਿਰ ਦੋ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਟਾਹਣੀ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਡਾਲ, ਤੇ ਮੁੜ ਫੈਲਦੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਦਭੁਤ ਹੈ।" ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਥੇ ਕਿਉਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?" "ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।" "ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਸੰਦੇਹਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।" "ਫਿਰ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਖੁਸ਼ੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਮਿਟ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਸੂਰਜ-ਅਸਤ ਤੇ।" ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਉਥੇ ਧਨ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਨਾਗ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਧਨ ਦੇ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਲਾਗਤ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।" ਤਕਸ਼ਕਾ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚਤਮ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਜੋ ਦਿਵਯ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਮਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਸ਼ਯਪ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੇ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਧਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਤਕਸ਼ਕਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾਗਸਾਹਵਯਾ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ, ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼-ਨਾਸ਼ਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਬੜੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਠੱਗਣਾ ਹੈ—ਕਿਹੜਾ ਉਪਾਏ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਬਿਨਾ ਡਰ, ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਨਾਲ।" ਤਕਸ਼ਕਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਗਏ; ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ"; ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਨਾਗ, ਤਪਸਵੀ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਫਲ ਖਾਓ।" ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਲੋਂ ਲਿਆਏ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ; ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਫਲ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ। ਰਿਵਾਜ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹ ਫਲ ਖਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਗ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਫਲ ਖਾਇਆ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਤਾਮਬੇ-ਰੰਗ ਦਾ ਕੀੜਾ ਨਿਕਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।" ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕੀੜਾ ਮੈਨੂੰ ਦੱਬੇਗਾ; ਇਹ ਤਕਸ਼ਕਾ ਬਣ ਕੇ, ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ।" ਮੰਤਰੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ; ਤੇ, ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਹੋਸ਼ ਗੁਆ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੀੜਾ ਰੱਖ ਲਿਆ; ਹੱਸਦਿਆਂ ਹੀ, ਤਕਸ਼ਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਕਸ਼ਕਾ, ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਿਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਬਿਆ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਕਸ਼ਕਾ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਏ।