ਕੁਰੁक्षੇਤਰ ਦੀ ਭਾਰੀ ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਦੁਰਾ, ਭੀਸ਼ਮਾ, ਦ੍ਰੋਣ, ਸ਼ਰਦਵਾਤ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਕੇ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਲੜਾਈ ਚਲਾਈ। ਜਦੋਂ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੀਆਂ ਮਨਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਜਯਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੰਜਯਾ, ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਅੰਗ ਨਾ ਲੈਣਾ। ਤੂੰ ਗਿਆਨੀ, ਸਮਝਦਾਰ ਅਤੇ ਅਦਬ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਲੜਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕੁਟੰਬ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਨੂੰ ਨਫਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਬੁਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਆਪਣੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਗੁੰਝਲ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਵਿਚ ਭੀ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇਖੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵੇਖੀ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬੜਾ ਹਤਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਨਾ ਸਕਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹਦੀ ਵੱਡੀ ਤਰੱਕੀ ਹਾਸਲ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਗਾਂਧਾਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਜੂਏ ਦਾ ਖੇਡ ਰਚਿਆ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਥੇ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਸੁਣ, ਸੰਜਯਾ। ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਤਰਕ ਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਕਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਸੁਣੇਂਗਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣੇਂਗਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਗਿਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਤਿਆ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਦੁਵਾਰਕਾ ਦੀ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਲਿਆ, ਤੇ ਦੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀਰ ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਆਏ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਅਗਨਿ ਖਾਂਡਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਲਕੜੀ ਦੇ ਮਕਾਨ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਏ, ਤੇ ਵਿਦੁਰਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾ ਕੇ ਜਿੱਤਿਆ, ਤੇ ਪੰਚਾਲ ਤੇ ਪਾਂਡਵ ਵੀਰ ਇਕਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਜਰਾਸੰਧ, ਜੋ ਮਗਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਲੜ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਰੋਦੀ ਹੋਈ, ਇਕ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ, ਧੱਕੀ ਹੋਈ, ਮਹਾਵਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਘਸੀਟੀ ਗਈ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮੂਰਖ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਉਥੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਢੇਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਅੰਤ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰਾ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗਵਾ ਬੈਠਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਦੁੱਤੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਲਈ ਪਿਆਰ ਵਿਚ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਜੋ ਭਿਖਿਆ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਦੇ, ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਨ-ਵਾਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣ ਗਏ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਧਨੰਜਯਾ ਨੇ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਦਿਵਿਆ ਅਸਤ੍ਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਹੋਣ ਦੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕਾਲਾਕੇਯਾ ਤੇ ਪੌਲੋਮ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੈਯਾ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮੁਕੁਟਧਾਰੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਸਫਲ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਲੋਮਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਨਿਕਲੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਦਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਜੂਏ ਦਾ ਰਾਜ ਸਿੱਖਿਆ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਭੀਮ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਿਥਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚੀ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਗੋ-ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਗਾਂਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਫੜੇ ਗਏ, ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ, ਕਰਣ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰਾ ਨੇ, ਸੰਕਟ ਸਮੇਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਯਕਸ਼ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਰਹੇ, ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ خاطر, ਕਿੱਚਕ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲੋਂ, ਇਕੱਲੇ ਰਥ ਤੇ, ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਹਾਰੇ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮਤਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਉੱਤਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰਿਆ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰਾ, ਹਾਰਿਆ, ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ, ਵਨ-ਵਾਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸੱਤ ਫੌਜਾਂ ਇਕਠੀਆਂ ਕਰ ਲੀਆਂ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮਾਧਵ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਪੱਖ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਅਰਜੁਨ, ਨਾਰ ਤੇ ਨਾਰਾਏਣ, ਦੋ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕੁਰੁਆਂ ਕੋਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੇ ਆਇਆ, ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅਸਫਲ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਝਲਕ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਰਥ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੁਖੀ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕਦੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ।