ਜਰਤਕਾਰੂ ਨਾਮਕ ਦੁਜਾੱਤੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਜਰਤਕਾਰੂ—ਜੋ ਵਾਸੁਕੀ ਨਾਗ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ—ਦੇਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੋਈ। ਇਲਾਪਤ੍ਰ ਨਾਗ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਮਨ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਆਗਿਆ ਵਾਸੁਕੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਵਾਸੁਕੀ, ਜੋ ਸਾਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਲਈ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਕਈ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਡਿਊਟੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਜਦੋਂ ਜਰਤਕਾਰੂ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਉਣ, ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਸੂਤਨੰਦਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੋ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।" ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਇਹ ਨਾਮ ਜਰਤਕਾਰੂ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ? ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਦੱਸੋ।" ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, "ਜਰਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਨਾਸ਼, ਤੇ ਕਾਰੂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਰੀਰ। ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਘਟਾਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਜਰਤਕਾਰੂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਵਾਸੁਕੀ ਦੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।" ਇਸ ਉੱਤਰ 'ਤੇ ਧਰਮੀਕ ਸ਼ੌਣਕ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਉਗ੍ਰਸ਼੍ਰਵਾਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਭ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੁਣ ਲਿਆ, ਹੁਣ ਆਸਤੀਕ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।" ਇਸ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਸੂਤੀ ਨੇ ਰਿਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਹਾਣੀ ਆਗੇ ਵਧਾਈ। ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਉਚਕਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਕਈ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠ ਸੀ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਵੀਰਜ ਉਪਰ ਵੱਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਡਰ ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਾਕਿਆ ਵਾਪਰਿਆ। ਕੌਰਵ ਵੰਸ਼ੀ ਪਰੀක්ෂਿਤ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਅਭਿਮਨਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਥੱਕ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੌਂਕ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰੀක්ෂਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸੀ। ਪਰੀක්ෂਿਤ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਰਣ, ਸੂਅਰ, ਬਾਘ, ਮਹਿਸ, ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਨੇ ਬਿਨਾ ਫੰਸ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਇੱਕ ਹਰਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਹਿਰੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਤਲਾਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਵੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਹਰਣ ਨਹੀਂ ਮਰਿਆ; ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਜਲਦੀ ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਰਣ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਪਰੀක්ෂਿਤ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਬਚ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਥੱਕ ਕੇ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਫਦਾ, ਉਹ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਛੜੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਝੱਗ ਹੀ ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆਵਾਂ ਤੇ ਕਾਇਮ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਅਭਿਮਨਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਾ ਪਰੀක්ෂਿਤ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਹਰਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਿਆ?" ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਮੌਨ ਵਰਤ ਵਿਚ ਸੀ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਰੀ ਹੋਈ ਸੱਪ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਨਾ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਮਾੜੀ; ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਜਿਵੇਂ-ਦੇ-ਤਿਵੇਂ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਵਭਾਵਕ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਸਮਾਨ ਰਾਜੇ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਦਰਅਸਲ, ਰਾਜਾ ਪਰੀක්ෂਿਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ, ਤੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾ, ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆਵਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਮਿੱਤਰ ਨੇ, ਜੋ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਨੇ ਬੈਸਟ ਦੁਜਾਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਮਜ਼ਾਕ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਬੜਾ ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ, ਤੂੰ ਮਾਣ ਨਾ ਕਰ।" "ਸਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰ। ਤੇਰਾ ਮਰਦਾਨਾ ਪਨ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਹੰਕਾਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿੱਥੇ, ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਉਸਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ, ਜੋ ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕਦੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਉਠਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—" "ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕਾਗਰ, ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲ-ਫੂਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਮੌਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅੱਜ ਲਾਸ਼ ਕਿਉਂ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ?