ਸਰਪਾਂ ਦੀ ਇਕਠ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਸਰਪਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਯਜਨ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣ ਜਾਈਏ; ਅਸੀਂ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂਗੇ ਤੇ ਯਜਨ-ਦਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਾਂਗੇ।" ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਸਾਡੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇਗਾ; ਆਓ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਲਿਆਉਣ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਆਓ, ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਵਾਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਦੂਜੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਓ, ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ੌਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੜ ਲਵਾਂ ਤੇ ਡੱਸ ਲਵਾਂ; ਜਦ ਉਹ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਦੁੱਖ ਦਾ ਮੂਲ ਹੀ ਕੱਟ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਸਰਪਾਂ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਰਪਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਖੀ ਵਾਸੁਕੀ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਸਰਪਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਸਰਪੋ, ਇਹ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ; ਤੁਹਾਡਾ ਯੋਜਨਾ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।" ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇੱਥੇ ਕਿਹੜੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰੀਏ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਤ ਲਈ ਹੋਵੇ? ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਨ ਕਸ਼ਿਆਪ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਾਰਥਕ ਹੈ।" "ਸਰਪੋ, ਆਪਣੇ ਕੂਲ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਣ-ਅਵਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ।" ਸਭ ਸਰਪਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਦੀ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਲਾਪਤ੍ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਰਪਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ।" "ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਵੇ; ਪਰ, ਸਰਪੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਉਹ ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜਨਮੇਜਯ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਵੱਡਾ ਡਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦ ਕਿਸੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਪਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਗ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਸਰਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਡਰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹੈ; ਆਓ, ਭਾਗ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰੀਏ ਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।" "ਜਦ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸੀ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਸਰਪਾਂ ਨੂੰ 'ਭਿਆਨਕ, ਭਿਆਨਕ' ਕਿਹਾ।" "ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਹੇ ਸਰਪਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ।" "ਕਿਹੜਾ ਪਿਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵੇਗਾ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ? ਕੇਵਲ ਕਦਰੂ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।" "ਤੇ ਤੁਸੀਂ, ਪਿਤਾਮਹ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਿਹਾ; ਅਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ।" "ਅਨੇਕ ਸਰਪ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਸਰਪ ਛੋਟੇ, ਮੰਦ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਪਰ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਚ ਜਾਣਗੇ।" "ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜਦ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਕਾਰਣ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਪਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਤਪਸਵੀ ਲੀਨ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਰਤਕਾਰੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਤਪ ਤੇ ਸਯਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਰਤਕਾਰੂ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਧਨਵੰਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਆਸਤਿਕ ਨਾਮ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਸਮੇਂ ਤੇ ਯਜਨ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗਾ, ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਸਰਪਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ।" "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਜਰਤਕਾਰੂ, ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗਾ—ਉਹ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੇਗਾ?" "ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁਆਰੀ, ਵਾਸੁਕੀ ਦੀ ਭੈਣ, ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਵਾਸੁਕੀ, ਸਰਪਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ।" "ਉਸ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ ਜੋ ਵੇਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਕੁਆਰੀ, ਸਨਾਮਾ ਨਾਮ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੋਵਾਰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ।" "ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਹੋਵੇ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਫਿਰ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।" "ਵਾਸੁਕੀ, ਮੈਂ ਇਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਤੇਰੀ ਭੈਣ, ਜੋ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ ਦੇ।" "ਸਰਪਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਿਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਜੀਵਿਕਾ ਭिक्षਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਨੀਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਲਾਪਤ੍ਰਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਰਪ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, "ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ।" ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਜਰਤਕਾਰੂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਵੇਂ ਥੋੜਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਲੰਘਿਆ, ਉਸ ਵਕਤ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਮਥਿਆ। ਉੱਥੇ, ਵਾਸੁਕੀ, ਜੋ ਸਰਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਸੀ, ਰੱਸੀ ਬਣਿਆ; ਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਦੇਵਤੇ, ਵਾਸੁਕੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਪ੍ਰਭੂ, ਵਾਸੁਕੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਕਰੋ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਸਦਾ ਸਾਡਾ ਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰੋ।" "ਉਹ ਬਾਤ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚੀ ਸੀ, ਹੇ ਅਮਰਤਵਾਂ ਵਾਲੋ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਲਾਪਤ੍ਰਾ ਨੇ ਸਰਪਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਵੀ ਕਹੀ ਸੀ।" "ਹੁਣ ਇਹ ਸਰਪਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਵਾਸੁਕੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ-ਉਚਿਤ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਆਪ ਪੂਰਾ ਕਰੇ; ਜੋ ਮੰਦ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਪਰ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਚ ਜਾਣਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰਪਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਜਰਤਕਾਰੂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਭਾਗ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਲਿਆ।